Bepaalde & onbepaalde tijd — de ketenregeling

Concepts

Tijdelijke versus vaste contracten

Bij VGS werkt Jurgen al ruim twee jaar op opeenvolgende tijdelijke contracten. Karin heeft zojuist zijn derde contract verlengd. Nu vraagt Jurgen: "Word ik dan nooit vast?" Karin weet het antwoord: de ketenregeling bepaalt precies wanneer dit het geval is.

Contract voor bepaalde tijd | Tijdelijk
Einddatum staat vast in het contract
Loopt van rechtswege af op de einddatum (geen opzegging nodig)
Maar: aanzegtermijn verplicht (zie verderop)
Voorbeelden: 6 maanden, 1 jaar, project, seizoen
---
Contract voor onbepaalde tijd | Vast
Geen einddatum — loopt door totdat actief beëindigd wordt
Meer ontslagbescherming voor de werknemer
Opzegging vereist: reden, opzegtermijn, of toestemming UWV/rechter
Recht op transitievergoeding bij ontslag door werkgever
---
Seizoensarbeid | Bijzondere tijdelijke vorm
Werk dat vanwege klimatologische of andere omstandigheden terugkerend
seizoensgebonden is
Bij cao kan een kortere tussenpoos worden afgesproken
Voorbeelden: horeca zomer, bloementeelt, bouw in vorstvrije periode

De ketenregeling: art. 7:668a BW

De ketenregeling is de belangrijkste bescherming voor werknemers met tijdelijke contracten. Ze bepaalt wanneer een aaneenschakeling van tijdelijke contracten leidt tot een vast contract.

DE KETENREGELING IN BEELD

Situatie A — De 3-contractsgrens:
Contract 1 (8 mnd) → Contract 2 (8 mnd) → Contract 3 (8 mnd)
→ Contract 3 wordt automatisch omgezet naar onbepaalde tijd

Situatie B — De 3-jaarsgrens:
Contract 1 (1 jaar) → Contract 2 (1 jaar) → Contract 3 (1 jaar)
→ Na 3 jaar: het derde contract loopt door als contract voor
  onbepaalde tijd

Situatie C — 4e contract bij VGS:
VGS biedt Jurgen een 4e tijdelijk contract aan.
→ Dit 4e contract geldt automatisch als onbepaalde tijd
  (ook al staat er een einddatum in)

REGEL: max 3 contracten voor bepaalde tijd OF max 3 jaar totaal
Zodra één van de twee grenzen overschreden wordt → onbepaalde tijd

> EXAMTIP: De ketenregeling telt het AANTAL contracten (max 3) én de TOTALE DUUR (max 3 jaar). Zodra één van beide grenzen wordt bereikt, wordt het volgende contract automatisch voor onbepaalde tijd. Beide grenzen gelden tegelijk.

De tussenpoos: keten doorbreken

VGS wil geen vast contract voor een seizoensmedewerker. Kan de keten worden doorbroken?

Ja, maar alleen met een tussenpoos van meer dan 6 maanden. Als er meer dan 6 maanden zitten tussen twee contracten, begint de keten opnieuw.

TUSSENPOOS EN KETENBREUK

Contract 1 bij VGS (6 mnd): januari – juni 2024
Tussenpoos: juli – december 2024 (6 maanden: ONVOLDOENDE)
Contract 2 bij VGS: januari 2025
→ Keten gaat DOOR — de 6 maanden is exact de grens,
  het moet MEER DAN 6 maanden zijn.

Contract 1 bij VGS (6 mnd): januari – juni 2024
Tussenpoos: juli 2024 – januari 2025 (7 maanden: WEL voldoende)
Contract 2 bij VGS: februari 2025
→ Keten begint OPNIEUW — alsof contract 2 het eerste is.

> EXAMTIP: De tussenpoos moet MEER DAN 6 maanden zijn — niet precies 6 maanden. Dit is een klassieker in het examen. Bij een tussenpoos van exact 6 maanden gaat de keten gewoon door.

Cao-afwijkingen op de ketenregeling

In een cao kan van de ketenregeling worden afgeweken. Dit is alleen mogelijk als er een cao is die dit uitdrukkelijk toestaat. Mogelijke cao-afwijkingen:

Cao kan de keten verlengen | Meer tijdelijke contracten
Cao kan het maximum aantal contracten verhogen (bijv. naar 6)
Cao kan de maximale totale duur verlengen (bijv. naar 4 of 6 jaar)
Dit heet "driekwart dwingend recht" — afwijking alleen bij cao
Voorbeeld: uitzendcao's hebben eigen ketensystematiek (fasensysteem)
---
Cao voor seizoensarbeid | Kortere tussenpoos
Cao kan de tussenpoos voor seizoensarbeid verkorten
Bijv. 3 maanden in plaats van 6 maanden
Dit geeft werkgevers in seizoensbranches meer flexibiliteit
Voorwaarde: werk is daadwerkelijk seizoensgebonden

Oproepovereenkomsten: extra regels na 12 maanden

Voor oproepkrachten (nulurencontract en min/max) gelden extra regels:

EXTRA REGELS OPROEPOVEREENKOMST

Na 12 maanden oproepovereenkomst:
- Werkgever moet aanbod doen voor vaste arbeidsomvang
- Omvang gebaseerd op gemiddelde uren in de voorgaande 12 maanden
- Werknemer heeft 1 maand om het aanbod te aanvaarden of te weigeren
- Als werkgever géén aanbod doet: werknemer heeft recht op loon
  over het aantal uren dat aangeboden had moeten worden

Aanzegtermijn bij oproep:
- Werkgever moet minimaal 4 dagen van tevoren oproepen
- Als werkgever te laat oproept EN werknemer werkt toch:
  werknemer heeft recht op loon over 3 uur (of feitelijk gewerkte
  uren als dat meer is)
- Als werkgever oproep intrekt binnen 4 dagen: loon over de
  ingeroosterde uren

Aanzegtermijn bij contractverlenging

Bij een tijdelijk contract van 6 maanden of langer moet de werkgever minimaal **1 maand voor de einddatum** schriftelijk laten weten:

1. Of het contract verlengd wordt
2. En zo ja: onder welke voorwaarden

AANZEGTERMIJN — REGELS EN GEVOLGEN

Aanzeggingsplicht: ≥ 1 maand voor einddatum, schriftelijk
Contract eindigt op: 31 maart 2026
Uiterste aanzegdatum: 28 februari 2026

Als werkgever te laat aanzegt:
- Werkgever is een vergoeding verschuldigd (aanzegvergoeding)
- Maximaal 1 bruto maandloon
- Naar rato als de vertraging minder dan 1 maand is

Als werkgever helemaal niet aanzegt:
- 1 bruto maandloon aanzegvergoeding
- Contract eindigt wél op de einddatum (loopt niet automatisch door!)

Let op: aanzegtermijn geldt NIET bij contracten korter dan 6 maanden.

> EXAMTIP: Het niet naleven van de aanzegtermijn leidt tot een aanzegvergoeding (max 1 maandsalaris), maar het contract eindigt gewoon op de einddatum. Het is geen automatische verlenging. Dit is een veelgemaakte fout.

Situaties die NIET onder de ketenregeling vallen

Sommige situaties zijn uitgezonderd van de ketenregeling:

• Contracten met werknemers jonger dan 18 jaar die maximaal 12 uur per week werken
• BBL-leerlingen (beroepspraktijkvorming)
• Invalkrachten in het basisonderwijs
• Stagiaires (als er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst)

Missie

STORY: Karin heeft drie medewerkers bij VGS die op tijdelijke contracten werken. Ze wil graag een Excel-tracker maken waarmee ze bijhoudt wanneer de ketenregeling van toepassing wordt en wanneer de aanzegtermijnen aflopen. Zo mist ze nooit meer een deadline en voorkomt VGS dat medewerkers onbedoeld een vast contract krijgen (of dat VGS een aanzegvergoeding moet betalen).

Stap 1 — Verzamel de contractgegevens

Dit zijn de drie medewerkers met tijdelijke contracten bij VGS:

CONTRACTGEGEVENS TIJDELIJKE MEDEWERKERS VGS

Medewerker | Contract 1           | Contract 2           | Contract 3
-----------|----------------------|----------------------|------------------
Jurgen     | 1-jan-2024 / 30-jun  | 1-jul-2024 / 31-dec  | 1-jan-2025 / 30-jun-2025
           | (6 mnd)              | (6 mnd)              | (6 mnd)
Noor       | 1-mrt-2024 / 28-feb  | 1-mrt-2025 / 28-feb  | —
           | (12 mnd)             | (12 mnd)             |
Bas        | 15-apr-2025 / 14-apr | —                    | —
           | (12 mnd)             |                      |

Stap 2 — Bouw de ketenregeling-tracker in Excel

EXCEL-STRUCTUUR KETENREGELING-TRACKER

Tabblad "Contracten":
Kolom A: Naam medewerker
Kolom B: Contractnummer (1, 2 of 3)
Kolom C: Startdatum contract
Kolom D: Einddatum contract
Kolom E: Duur in maanden (berekend: =DATUMVERSCHIL(C;D;"M"))
Kolom F: Tussenpoos na vorig contract in maanden (berekend)
Kolom G: Keten doorbroken? (JA/NEE — berekend op basis van kolom F)

Tabblad "Ketenregeling-check":
Per medewerker:
- Totaal aantal contracten: =AANTAL.ALS(A:A;medewerkersnaam)
- Totale ketenperiode in maanden: som van alle contractduren
- Grens bereikt (>3 contracten OF >36 maanden)?:
  =ALS(OF(aantalcontracten>=3; totaalmaanden>=36);
    "⚠ KETENGRENS BEREIKT — volgend contract = onbepaalde tijd";
    "✓ Keten nog binnen grenzen")

Stap 3 — Voeg aanzegdeadlines toe

AANZEGTERMIJN-CALCULATOR

Voor elk actief contract:
Uiterste aanzegdatum = Einddatum - 28 dagen (of - 31 dagen voor zekerheid)

Formule (cel G naast einddatum):
=D2-28

Conditionale opmaak:
- Als uiterste aanzegdatum < VANDAAG() en nog geen aanzegging gedaan:
  kleur de rij ROOD
- Als uiterste aanzegdatum binnen 14 dagen: kleur ORANJE
- Als tijdig aangezeqd: kleur GROEN

Status-kolom (dropdown):
"Nog niet aangezeqd" / "Aangezeqd — verlenging" / "Aangezeqd — geen verlenging"

Stap 4 — Bereken de uitkomst voor de VGS-medewerkers

Vul de tracker in met de gegevens uit Stap 1 en bepaal per medewerker:

UITKOMSTEN KETENREGELING VGS

Jurgen:
- 3 contracten × 6 maanden = 18 maanden totaal
- Keten: 3 contracten bereikt → volgend contract = onbepaalde tijd
- Uiterste aanzegging contract 3: 1 mei 2025

Noor:
- 2 contracten × 12 maanden = 24 maanden totaal
- Keten: 2 van 3 contracten; 24 van 36 maanden → nog 1 contract mogelijk
- 12 maanden oproep bereikt → aanbod vaste uren verplicht!
- Uiterste aanzegging contract 2: 31 januari 2026

Bas:
- 1 contract van 12 maanden
- Keten: ver onder de grenzen → nog 2 tijdelijke contracten mogelijk
- Uiterste aanzegging: 15 maart 2026

Sla op als `VGS_ketenregeling_tracker_2026.xlsx`.