Opzegverboden
Module 1 — Arbeidsovereenkomst
Wanneer mag een werkgever NIET opzeggen — en wat zijn de gevolgen als het toch gebeurt?
Concepts
Waarom opzegverboden bestaan
Een werkgever mag niet zomaar opzeggen wanneer hij wil. Bepaalde werknemers in kwetsbare situaties worden extra beschermd door de wet. Karin bij VGS heeft te maken gekregen met twee opzegverboden: een medewerker die ziek is geworden en een medewerker die zwanger bleek te zijn. Ze moet precies weten wanneer ze wél en niet mag opzeggen.
Opzegverbod tijdens ziekte
Het bekendste opzegverbod is het verbod op opzegging tijdens de eerste twee jaar van arbeidsongeschiktheid.
Opzegverbod ziekte — duur | Eerste 2 jaar
Werkgever mag NIET opzeggen in de eerste 104 weken van ziekte
Dit is ook de loondoorbetalingsperiode (zie Module 4)
Opzegverbod geldt ook als de werknemer gedeeltelijk ziek is
Na 2 jaar ziekte: werkgever kan UWV-route volgen (b-grond)
---
Opzegverbod ziekte — uitzonderingen | Wanneer wel opzeggen?
Als de werknemer instemt met ontslag (VSO — maar bedenktijd geldt!)
Als de kantonrechter ontbindt op een andere grond dan de ziekte
Bijv.: structurele reorganisatie die los staat van de ziekte
Als de ziekte is voorgewend (werknemer is niet echt ziek)
Tijdens de proeftijd: opzegverbod geldt wél (bij discriminatoir ontslag)> EXAMTIP: Het opzegverbod tijdens ziekte geldt de eerste 104 weken (2 jaar). Daarna vervalt het opzegverbod en kan de werkgever via het UWV toestemming vragen om te mogen opzeggen (b-grond). Het opzegverbod verhindert opzegging, maar niet ontbinding door de rechter op een andere grond.
Opzegverbod tijdens zwangerschap en verlof
OPZEGVERBODEN RONDOM ZWANGERSCHAP EN VERLOF
Periode | Opzegverbod?
-------------------------------|-------------------------------------------
Zwangerschap (hele periode) | JA — absoluut opzegverbod
Bevallingsverlof | JA — absoluut opzegverbod
WAZO-verlof (ouderschapsverlof,| JA — opzegverbod tijdens verlof
geboorteverlof, adoptieverlof) |
Na terugkeer uit verlof | NEE — maar werkgever moet functie of
| gelijkwaardige functie terug aanbieden
Bewijs zwangerschap:
Werkgever hoeft niet op de hoogte te zijn voor het opzegverbod
Als werknemer ACHTERAF aantoont zwanger te zijn geweest tijdens
de opzegging: opzegging is vernietigbaarOpzegverbod OR- en PVT-leden
Leden van de ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging (PVT) zijn beschermd tegen ontslag vanwege hun medezeggenschapsactiviteiten.
OR/PVT-leden — bescherming | Tijdens lidmaatschap
Opzeggen vanwege OR/PVT-activiteiten is verboden
Bescherming geldt voor huidige leden EN kandidaatleden
Werkgever kan niet ontslaan omdat medewerker kritisch is in de OR
Geldt ook als werkgever beweert dat ontslag om een andere reden is
---
OR/PVT-leden — na lidmaatschap | 2 jaar bescherming
Na einde lidmaatschap: nog 2 jaar bescherming
Bescherming tegen ontslag verband houdend met vroeger lidmaatschap
Ook ex-kandidaatleden: 2 jaar bescherming na afloop kandidatuur
Geldt ook als werknemer niet gekozen werd> EXAMTIP: De bescherming van OR-leden duurt 2 jaar NA het einde van het lidmaatschap. Dit geldt ook voor kandidaatleden die niet gekozen zijn. Werkgever kan dus niet wachten tot het lidmaatschap afloopt en dan ontslaan.
Opzegverbod bij militaire dienst
Een werknemer die opgeroepen wordt voor militaire dienst of civiele dienst mag niet worden ontslagen vanwege die dienst. Dit is een **absoluut opzegverbod**: er zijn geen uitzonderingen.
Opzegverbod bij vakbondslidmaatschap
Een werkgever mag een medewerker niet ontslaan vanwege het lidmaatschap van een vakbond of het deelnemen aan vakbondsactiviteiten. Dit is een **relatief opzegverbod**: als er een andere, legitieme ontslagreden is die niets te maken heeft met het vakbondslidmaatschap, mag toch worden opgezegd.
Absoluut versus relatief opzegverbod
Het onderscheid tussen absoluut en relatief opzegverbod is cruciaal:
ABSOLUUT vs RELATIEF OPZEGVERBOD
ABSOLUUT OPZEGVERBOD — nooit opzeggen in die periode:
✓ Ziekte (eerste 2 jaar)
✓ Zwangerschap en bevallingsverlof
✓ WAZO-verlof
✓ Militaire dienst / civiele dienst
Gevolg bij overtreding: opzegging is VERNIETIGBAAR
RELATIEF OPZEGVERBOD — opzeggen mogelijk als:
✓ Er een andere reden is die los staat van het beschermde kenmerk
✓ De werkgever kan aantonen dat het ontslag niets te maken heeft
met het vakbondslidmaatschap / de beschermde activiteit
Voorbeelden: vakbondslidmaatschap, OR-activiteiten
GEVOLG BIJ OVERTREDING:
Opzegging in strijd met opzegverbod is VERNIETIGBAAR
Vernietiging moet door werknemer worden ingeroepen
(niet automatisch — werknemer moet actie ondernemen)> EXAMTIP: Opzegging in strijd met een opzegverbod is "vernietigbaar" — niet "nietig". Het verschil: vernietigbaar betekent dat de werknemer actie moet ondernemen (de vernietiging inroepen) om de opzegging ongedaan te maken. Als de werknemer niets doet, eindigt het contract gewoon.
Wanneer geldt het opzegverbod NIET?
Het opzegverbod gaat niet altijd voor. Er zijn situaties waarbij toch opgezegd of ontbonden kan worden:
Opzegverbod geldt niet tijdens proeftijd | Bijzondere situatie
Opzegverbod wegens ziekte geldt wél in de proeftijd
Maar: opzegging om discriminatoire reden is altijd verboden
Werkgever die zegt "ze bleek zwanger" heeft een probleem
---
Ontbinding door kantonrechter | Andere grond
Kantonrechter mag ontbinden op een grond die LOSSTAAT van het opzegverbod
Bijv.: reorganisatie bij een zieke werknemer die een unieke functie heeft
Rechter weegt belangen zorgvuldig
---
Eigen initiatief werknemer | VSO of eigen ontslag
Als werknemer zelf instemt (VSO) of zelf opzegt: opzegverbod niet relevant
Maar: werkgever moet erop toezien dat werknemer geen druk ervaart
Bij twijfel: werknemer beroept zich op vernietigingOverzicht opzegverboden bij VGS
Stel dat VGS wil reorganiseren en alle acht medewerkers wil ontslaan. Karin moet eerst controleren welke opzegverboden van toepassing zijn:
HYPOTHETISCH OVERZICHT OPZEGVERBODEN VGS
Medewerker | Situatie | Opzegverbod? | Type
------------|----------------------------|---------------|----------
Ahmed | Geen bijzondere situatie | NEE | —
Marloes | 16 weken zwanger | JA | Absoluut
Jurgen | Ziek (week 8 van 104) | JA | Absoluut
Fatima | Lid OR | JA | Relatief
Thomas | Geen bijzondere situatie | NEE | —
Noor | Lid vakbond FNV | Relatief | Relatief
Bas | Opgeroepen militaire dienst| JA | Absoluut
Roos | Geen bijzondere situatie | NEE | —
Conclusie: Ahmed, Thomas en Roos kunnen worden ontslagen via UWV.
Voor de anderen: houd rekening met de opzegverboden.Missie
STORY: VGS overweegt wegens tegenvallende omzet te reorganiseren. Karin wil vóórdat er ook maar een brief de deur uit gaat controleren welke medewerkers beschermd zijn door een opzegverbod. Ze maakt een registratieoverzicht in Excel van alle bijzondere situaties per medewerker.
Stap 1 — Inventariseer de bijzondere situaties
Karin vraagt bij elke medewerker na of er bijzondere omstandigheden zijn. Ze registreert de volgende situaties:
BIJZONDERE SITUATIES MEDEWERKERS VGS (FICTIEF OVERZICHT)
Medewerker | Bijzondere situatie | Melding ontvangen
-----------|-------------------------------------|------------------
Ahmed | Geen | —
Marloes | Zwanger (verwachte datum: okt 2026) | 15 apr 2026
Jurgen | Ziek gemeld op 12 jan 2026 | 12 jan 2026
Fatima | OR-lid (zittingsperiode: 2025-2029) | bij aanstelling
Thomas | Geen | —
Noor | Lid vakbond FNV | eigen opgave
Bas | Geen | —
Roos | Geen | —Stap 2 — Bouw de opzegverbod-checker in Excel
EXCEL-STRUCTUUR: Opzegverbod-checker
Kolom A: Naam medewerker
Kolom B: Bijzondere situatie (dropdown: Zwanger / Ziek / OR-lid /
PVT-lid / Militaire dienst / Vakbondslid / Geen)
Kolom C: Datum aanvang situatie
Kolom D: Type opzegverbod (automatisch: Absoluut / Relatief / Geen)
Kolom E: Einde opzegverbod (berekend of handmatig)
Kolom F: Actie vereist? (JA/NEE met uitleg)
FORMULE KOLOM D (type opzegverbod):
=ALS(B2="Zwanger"; "Absoluut";
ALS(B2="Ziek"; "Absoluut";
ALS(B2="OR-lid"; "Relatief";
ALS(B2="PVT-lid"; "Relatief";
ALS(B2="Militaire dienst"; "Absoluut";
ALS(B2="Vakbondslid"; "Relatief"; "Geen"))))))Stap 3 — Bereken het einde van het opzegverbod
EINDE OPZEGVERBOD BEREKENEN
Ziek (Jurgen, ziek per 12 jan 2026):
Einde opzegverbod: 104 weken = 2 jaar na aanvang ziekte
= 12 jan 2026 + 730 dagen = 12 januari 2028
Formule: =C2 + 730
OR-lid (Fatima, zittingsperiode t/m 2029):
Einde lidmaatschap: 31 dec 2029
Einde opzegverbod (2 jr na lidmaatschap): 31 dec 2031
Formule: =DATUM(JAAR(C_einde_lidmaatschap)+2; MAAND(C); DAG(C))
Zwanger (Marloes, verwacht okt 2026):
Zwangerschapsverlof: 6 weken voor verwachte datum = ca. 19 aug 2026
Bevallingsverlof: 10 weken na bevalling = ca. jan 2027
Daarna nog eventueel ouderschapsverlof
Opzegverbod loopt door tot einde WAZO-verlofStap 4 — Stel de reorganisatieadvies-sectie op
REORGANISATIEADVIES VGS (UITKOMST CHECKER)
Medewerker | Opzegverbod? | Type | Actie
-----------|--------------|----------|------------------------------------
Ahmed | NEE | — | Kan worden ontslagen via UWV a-grond
Marloes | JA | Absoluut | Wacht tot na WAZO-verlof
Jurgen | JA | Absoluut | Wacht tot na 104 weken ziekte
| | | (of ontbind op andere grond via rechter)
Fatima | JA | Relatief | Ontslag mogelijk als losstaat van OR
| | | Raadpleeg jurist
Thomas | NEE | — | Kan worden ontslagen via UWV a-grond
Noor | JA | Relatief | Ontslag mogelijk als losstaat van vakbond
| | | Raadpleeg jurist
Bas | NEE | — | Kan worden ontslagen via UWV a-grond
Roos | NEE | — | Kan worden ontslagen via UWV a-grond
ADVIES: Raadpleeg altijd een arbeidsrechtadvocaat voor de definitieve
reorganisatiebeslissing.Sla op als `VGS_opzegverboden_checker_2026.xlsx`.