ZW-vangnetgroepen & dagloonberekening

Concepts

Waarom de ZW-vangnetregeling?

Normaal gesproken betaalt de werkgever bij ziekte gewoon het loon door: minimaal 70% gedurende twee jaar. Maar wat als er géén werkgever meer is? Of als de werkgever niet verplicht is loon door te betalen? Dan springt de Ziektewet (ZW) als vangnet in. Karin heeft dit meegemaakt toen Jurgen ziek werd net nadat zijn tijdelijke contract bij VGS was afgelopen.

De zeven ZW-vangnetgroepen

Vangnetgroep 1 | Gelijkgestelden (oproep/flex)
Uitzendkrachten, oproepkrachten zonder vaste basis
Medewerkers wier contract eindigt terwijl ze ziek zijn
Er is geen werkgever die loon doorbetalingsplichtig is
UWV neemt de rol van de (ex-)werkgever over
---
Vangnetgroep 2 | Nawerking (4 weken)
Werknemer wordt ziek BINNEN 4 weken na einde dienstverband
Recht op ZW-uitkering via "nawerking"
Nawerking geldt ook als er een nieuwe baan is (en dan later ziek werd)
Duur: tot maximaal 104 weken (maar bij nieuwe baan: nieuwe werkgever)
---
Vangnetgroep 3 | Contract eindigt tijdens ziekte
Werknemer is al ziek en dan eindigt het contract (bijv. tijdelijk contract)
Werkgever was loondoorbetalingsplichtig, maar contract loopt af
ZW-vangnet neemt over na einde loondoorbetalingsverplichting
---
Vangnetgroep 4 | WW + ziekte na 13 weken
WW-gerechtigde wordt ziek NA de eerste 13 weken van de WW
Werkgever hoeft geen loon te betalen — er is geen dienstverband meer
ZW-vangnet betaalt 70% dagloon via UWV
---
Vangnetgroep 5 | No-risk polis
Arbeidsgehandicapte werknemer in dienst bij werkgever
Als hij/zij ziek wordt: werkgever betaalt geen extra gedifferentieerde WGA-premie
UWV compenseert de werkgever via ZW-uitkering
Stimuleert werkgevers om arbeidsgehandicapten aan te nemen
---
Vangnetgroep 6 | Orgaandonatie
Werknemer die orgaandonatie heeft ondergaan en herstelperiode nodig heeft
Werkgever betaalt door (altijd), maar ZW-vangnet kan aanvullende ondersteuning bieden
Speciale regeling om donatie te bevorderen
---
Vangnetgroep 7 | Zwangerschaps- en bevallingsklachten
Werknemer die ziek is DOOR zwangerschap of bevalling
Dit valt niet onder het normale ziekteverzuim maar onder ZW-vangnet
Voorkomt dat werkgever onevenredig belast wordt door zwangerschapsziektes

> EXAMTIP: De meest geteste vangnetgroepen zijn: oproepkrachten/uitzendkrachten (groep 1), nawerking 4 weken (groep 2) en no-risk polis (groep 5). De no-risk polis stimuleert werkgevers om arbeidsgehandicapten aan te nemen — dit is een veelgesteld examenpunt.

De no-risk polis nader uitgelegd

De no-risk polis is een bijzonder instrument. Het werkt zo:

HOE WERKT DE NO-RISK POLIS?

Normaal bij ziekte werknemer:
1. Werkgever betaalt loon door (70% min. 2 jaar)
2. Na 2 jaar: WIA-uitkering → werkgever betaalt hogere WGA-premie
   (premiedifferentiatie: meer ziekte = hogere premie)

Probleem voor werkgever:
"Als ik iemand met een arbeidsbeperking aanneem en die wordt ziek,
dan ben ik duurder uit dan bij een gezonde werknemer."
→ Werkgevers nemen dan minder snel arbeidsgehandicapten aan.

Oplossing: no-risk polis
- UWV betaalt ZW-uitkering aan de werknemer via de werkgever
- Werkgever ontvangt compensatie voor het doorbetaalde loon
- Geen hogere WGA-premie bij langdurige uitval
→ Werkgever draagt geen extra kosten voor uitval arbeidsgehandicapte

Wie heeft recht op no-risk polis?
- Werknemers die WIA/WAO-uitkering ontvangen en hervatten
- Werknemers met Wajong die aan het werk gaan
- Werknemers met Wsw-indicatie
- Werknemers die via re-integratie-spoor 2 zijn geplaatst

Het dagloon

Het dagloon is de basis voor de berekening van bijna alle uitkeringen: ZW, WW, WIA, Wazo. Als je het dagloon verkeerd berekent, kloppen alle uitkeringen niet.

Dagloon — definitie | Gemiddeld daginkomen
Het dagloon is het gemiddeld per dag verdiende SV-loon
in de periode van een jaar (52 weken = 261 dagen) vóór de
eerste dag van de uitkering
Het SV-loon (sociale verzekeringsloon) is het loon waarover
premies werknemersverzekeringen worden betaald
---
Dagloon — berekening | Formule
Dagloon = SV-loon in het referentiejaar / 261
261 is het wettelijk vastgestelde aantal dagen per jaar (5 dagen × 52,2 wkn)
Als iemand minder dan een jaar gewerkt heeft: loon wordt herleid naar
een jaarbedrag en dan gedeeld door 261
---
Dagloon — wat telt NIET mee? | Eindheffingsloon
Eindheffingsloon (bijv. vrije vergoedingen via werkkostenregeling,
gerichte vrijstellingen) behoort NIET tot het SV-loon
Telt dus NIET mee bij de dagloonberekening
Onbelaste reiskosten, maaltijden etc. tellen ook niet mee

> EXAMTIP: Het dagloon is SV-loon / 261. Eindheffingsloon telt NIET mee voor het dagloon. Dit is een klassieke examenvalkuil: veel studenten nemen ook de vrije vergoedingen mee in de berekening, maar dat mag niet.

Dagloonberekening: stap voor stap

STAP-VOOR-STAP DAGLOONBEREKENING

Situatie: Jurgen werd ziek op 1 mei 2026.
Zijn contract liep af op 1 april 2026.
Hij maakt aanspraak op ZW-vangnet (nawerking).

Referentieperiode: 12 maanden vóór de eerste ziektedag
= 1 mei 2025 t/m 30 april 2026

Jurgens loon in referentieperiode (fictief):
Maand 1-6 (mei-okt 2025): € 2.200/mnd × 6 = € 13.200
Maand 7-12 (nov 2025-apr 2026): € 0 (contract liep af 1 okt 2025)
Totaal SV-loon referentieperiode: € 13.200

MAAR: bij korter gewerkt dan een heel jaar → herleiden naar jaarloon
Jurgen werkte 6 van de 12 maanden in de referentieperiode
Herleiding naar jaarloon: € 13.200 / (6/12) = € 26.400
Dagloon: € 26.400 / 261 = € 101,15

ZW-uitkering Jurgen: 70% × € 101,15 = € 70,81 per dag
Per maand (21,75 werkdagen): € 70,81 × 21,75 = ± € 1.540/mnd

Maximumdagloon

Er geldt een maximumdagloon. Als het berekende dagloon hoger is dan het maximum, wordt het afgetopt:

MAXIMUMDAGLOON

Wettelijk maximumdagloon: vastgesteld door overheid (periodiek aangepast)
Als het werkelijke dagloon > maximumdagloon: uitkering gebaseerd op maximum

Doel: uitkeringen zijn gerelateerd aan normaal loon maar niet onbeperkt
Hoogverdieners ontvangen een uitkering gemaximeerd op het maximumdagloon

Bij het examen: je hoeft het exacte bedrag niet te weten,
maar wél te begrijpen dat het maximum bestaat en werkt als cap.

Missie

STORY: Jurgen bij VGS was op tijdelijk contract en werd ziek net nadat zijn contract afliep. Karin moet uitrekenen hoeveel ZW-uitkering Jurgen kan verwachten en de aanvraag bij UWV voorbereiden. Ze maakt een dagloonberekening in Excel.

Stap 1 — Stel de gegevens vast

GEGEVENS JURGEN (FICTIEF)

Naam: Jurgen de Vries
Contract: 1 april 2025 – 31 maart 2026 (12 maanden)
Eerste ziektedag: 10 april 2026 (10 dagen na einde contract → nawerking)
Vangnetgroep: Nawerking (groep 2)

Loongegevens referentieperiode (1 apr 2025 – 31 mrt 2026):
Bruto maandloon: € 2.250 per maand
Vakantiegeld ontvangen in mei 2025: € 2.250 × 8% = € 180/mnd gemiddeld
Onregelmatigheidstoeslag: gem. € 150/mnd
Reiskostenvergoeding onbelast: € 120/mnd (eindheffingsloon → telt NIET mee!)

SV-loon per maand: € 2.250 + € 180 + € 150 = € 2.580
(reiskostenvergoeding telt NIET mee)
Totaal SV-loon referentieperiode: € 2.580 × 12 = € 30.960

Stap 2 — Bereken het dagloon

DAGLOONBEREKENING JURGEN

Referentieperiode: 12 maanden (volledig jaar gewerkt)
Totaal SV-loon: € 30.960

Dagloon = SV-loon / 261
= € 30.960 / 261
= € 118,62 per dag

ZW-uitkering = 70% × dagloon
= 70% × € 118,62
= € 83,03 per dag

Maanduitkering (21,75 werkdagen):
= € 83,03 × 21,75 = € 1.805,90 bruto per maand

Vergelijking met oud loon: € 2.580 bruto/mnd
Daling: € 774,10 bruto per maand

Stap 3 — Maak de Excel-dagloonberekening

EXCEL-STRUCTUUR DAGLOONBEREKENING

Cel B2: Naam medewerker
Cel B3: Eerste ziektedag
Cel B4: Vangnetgroep (dropdown)

SECTIE LOONGEGEVENS (rijen per maand of als totaal):
Cel B10: Bruto basissalaris referentieperiode
Cel B11: Vakantiegeld referentieperiode
Cel B12: Onregelmatigheidstoeslag referentieperiode
Cel B13: Overige SV-loon-bestanddelen
Cel B14: Eindheffingsloon (AFTREKKEN — niet meetellen)
Cel B15: Totaal SV-loon = B10+B11+B12+B13 (B14 niet meetellen!)

Cel B17: Dagloon = B15 / 261
Cel B18: ZW-uitkering per dag = B17 × 0,70
Cel B19: Maanduitkering = B18 × 21,75

EXTRA: Vergelijkingsregel
Cel B21: Oud bruto maandloon (invulveld)
Cel B22: Daling = B21 - B19
Cel B23: Percentage teruggegaan = (B22/B21)*100 → toon als "x%"

WAARSCHUWING:
=ALS(B17 > maximumdagloon; "⚠ Dagloon boven maximum — aftopping!"; "")

Stap 4 — Vul de aanvraaggegevens in voor UWV

CHECKLIST ZW-AANVRAAG BIJ UWV

Voor de ZW-aanvraag heeft Karin nodig:
☐ BSN-nummer Jurgen
☐ Eerste ziektedag (10 april 2026)
☐ Arbeidscontract kopie
☐ Loonstroken referentieperiode
☐ Bewijs einde dienstverband (laatste loonstrook + einddatum)
☐ Werkhervatting (indien herstel): datum doorgeven
☐ Aanvraag indienen: zo snel mogelijk, uiterlijk dag 1 van ziekte
  (bij vangnetters: dag 1 dat de werkgever niet meer uitbetaalt)

Aanvragen via: werkgever-portaal UWV (Karin doet dit namens Jurgen
als werkgever nog verantwoordelijk is voor de aanmelding)

Sla op als `VGS_dagloon_ZW_berekening_Jurgen_2026.xlsx`.