Langdurende arbeidsongeschiktheid & WIA

Concepts

Van ziekte naar WIA

Fatima bij VGS is na twee jaar ziekte nog steeds niet volledig hersteld. Nu begint een nieuw hoofdstuk: de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Karin moet begeleiden wat er nu moet gebeuren en wat de rechten en plichten zijn.

WIA — wanneer? | Na 104 weken ziekte
Voorwaarden voor WIA:
1. Minimaal 104 weken (2 jaar) ziek geweest
2. Arbeidsongeschiktheidspercentage ≥ 35%
   (minder dan 35% AO → geen WIA, werknemer geacht te hervatten)
3. WIA-aanvraag door werknemer bij UWV (maand 21)
4. Re-integratieverslag aanwezig en goedgekeurd
---
WIA — niet altijd meteen | Wachttijdverlenging
Werkgever kan UWV vragen de wachttijd te verlengen
Dit betekent: werkgever betaalt langer door (voordeel: meer controle
over re-integratie en vermijden van premiedifferentiatie)
Wachttijdverlenging: maximaal 13 weken extra (soms langer in bijzondere situaties)

WIA-beoordeling: het arbeidsongeschiktheidspercentage

UWV berekent in hoeverre de werknemer nog kan werken (resterende verdiencapaciteit) en vergelijkt dit met het loon vóór de ziekte.

ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSPERCENTAGE (AO%) BEREKENING

AO% = (loon vóór ziekte - resterende verdiencapaciteit) / loon vóór ziekte × 100%

Voorbeeld Fatima:
Loon vóór ziekte: € 2.600/mnd
Resterende verdiencapaciteit (UWV-schatting): € 1.500/mnd
AO% = (2.600 - 1.500) / 2.600 × 100% = 42,3%

AO% < 35%: GEEN WIA — werkgever kan ontslaan via UWV (b-grond)
AO% 35-80%: WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten)
AO% ≥ 80%, niet duurzaam: WGA (tijdelijk volledig AO)
AO% ≥ 80%, duurzaam: IVA (Inkomensvoorziening Volledig AO)

> EXAMTIP: De drempel voor WIA is 35% arbeidsongeschiktheid. Onder 35% AO wordt de werknemer geacht te kunnen werken — er is dan geen WIA-uitkering. Boven 80% AO én duurzaam geldt de IVA. Dit onderscheid is cruciaal.

IVA: Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten

IVA — voorwaarden | Volledig en duurzaam
Arbeidsongeschiktheid ≥ 80%
Duurzaam: geen of geringe kans op herstel
Beoordeling door UWV (verzekeringsarts + arbeidsdeskundige)
Hoger percentage is niet nodig voor IVA — 80% is voldoende
---
IVA — uitkering | 75% dagloon
Hoogte: 75% van het (gemaximeerde) dagloon
Dit is hoger dan de WGA-uitkering (75% vs 70%)
Doel: mensen die echt niet meer kunnen werken, meer zekerheid geven
Duur: voor onbepaalde tijd (zolang duurzame AO duurt)

WGA: Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten

De WGA is de complexere variant: de werknemer kan nog gedeeltelijk werken maar is ook gedeeltelijk arbeidsongeschikt.

WGA — WIE ONTVANGT DE WGA?

1. Gedeeltelijk arbeidsongeschikt: AO% tussen 35% en 80%
   Werknemer kan nog gedeeltelijk werken

2. Tijdelijk volledig arbeidsongeschikt: AO% ≥ 80% maar NIET duurzaam
   Er is kans op herstel
   Werknemer wordt (tijdelijk) 100% WGA

WGA-UITKERING — HOOGTE (INDICATIEF):
De hoogte hangt af van:
a) Werkt de werknemer met de resterende verdiencapaciteit?
b) Hoe hoog is het inkomen uit werk?
c) Referentieloon (loon vóór ziekte)

Kandidaat hoeft de exacte typen WGA-uitkering NIET te kennen
(dit staat expliciet in de toetsterm voor dit niveau)
Wél kennen: wie recht heeft op WGA en het verschil met IVA.

> EXAMTIP: Voor dit niveau hoef je de exacte berekening van de WGA-uitkering (WGA-loongerelateerd, WGA-loonaanvulling, WGA-vervolguitkering) NIET te kennen. Wél: wie recht heeft op WGA (35–80% AO of tijdelijk volledig AO), wie op IVA (≥80% AO + duurzaam) en dat IVA 75% dagloon is.

Eigenrisicodrager WIA/ZW

Net als bij de ZW-uitkering kan een werkgever er voor kiezen eigenrisicodrager te worden voor de WIA (specifiek voor de WGA):

EIGENRISICODRAGER WGA

WAT HOUDT HET IN?
- Werkgever keert zelf de WGA-uitkering uit aan ex-werknemers
- In ruil: geen gedifferentieerde Whk-premie aan UWV
- Werkgever is ook verantwoordelijk voor re-integratie

VOORDELEN:
- Geen (hoge) gedifferentieerde Whk-premie bij arbeidsongeschiktheid
- Eigen grip op re-integratie
- Voordelig voor grote bedrijven met laag ziekteverzuim

NADELEN:
- Financieel risico als meerdere ex-werknemers langdurig AO zijn
- Dure private verzekering nodig (stop-loss verzekering)
- Administratieve last

PREMIEDIFFERENTIATIE (Whk):
Werkgevers die géén eigenrisicodrager zijn betalen een gedifferentieerde Whk-premie
Hoe meer ex-werknemers WGA ontvangen: hoe hoger de premie (voor die werkgever)
Klein bedrijf: vaste sectorpremie (weinig invloed eigen verzuim)
Groot bedrijf: individuele premie (sterk afhankelijk van eigen verzuimhistorie)

Premiedifferentiatie en de prikkel voor werkgevers

De gedifferentieerde Whk-premie is een financiële prikkel voor werkgevers om langdurig verzuim te voorkomen:

Sectorpremie (kleine werkgevers) | Vaste premie
Werkgevers met kleine loonsom betalen sectorpremie
Gebaseerd op het gemiddelde ziekteverzuim in de sector
Weinig invloed van eigen verzuim op de premie
---
Individuele premie (grote werkgevers) | Eigen verzuim telt
Werkgevers met grote loonsom betalen individuele premie
Hoe meer ex-werknemers WGA-uitkering ontvangen: hoe hoger de premie
Stimuleert grote werkgevers sterk om verzuim te beperken
---
Overgangsgroep (middelgrote werkgevers) | Mix
Combinatie van sectorpremie en individuele premie
Geleidelijke overgang naar volledig individuele premie

Missie

STORY: Fatima is na twee jaar ziekte nog steeds 42% arbeidsongeschikt. Het WIA-moment nadert. Karin wil berekenen wanneer de WIA-aanvraag moet worden ingediend en wat de verwachte uitkering is. Ze maakt een WIA-tijdlijn en berekening in Excel.

Stap 1 — Stel de WIA-tijdlijn op voor Fatima

WIA-TIJDLIJN FATIMA

Eerste ziektedag: 1 april 2026
Einde wachttijd (104 wkn): 30 maart 2028
WIA-aanvraag door Fatima: maand 21 = 1 januari 2028
(maand 21 = de maand voor het einde van de wachttijd minus 1 maand)

Beschikken door UWV: gemiddeld 6-8 weken na aanvraag
Verwachte beslissing: circa februari/maart 2028

Loondoorbetaling eindigt: 30 maart 2028
WIA-ingangsdatum (als toegekend): 31 maart 2028 (dag na einde wachttijd)

Stap 2 — Bepaal de WIA-variant voor Fatima

WIA-BEOORDELING FATIMA (FICTIEF)

AO-percentage UWV-schatting: 42%
Duurzaam? Nee — er is kans op herstel

Uitkomst: WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten)
Grondslag: AO% 35-80%, niet duurzaam

Resterende verdiencapaciteit: € 1.500/mnd
Referentieloon (loon vóór ziekte): € 2.600/mnd

Verlies aan verdienvermogen: € 1.100/mnd
AO% = 1.100 / 2.600 × 100% = 42,3%
→ Bevestiging: WGA

Stap 3 — Maak de WIA-tijdlijn en berekening in Excel

EXCEL-STRUCTUUR WIA-TIJDLIJN

Invoervelden:
Cel B2: Eerste ziektedag
Cel B3: Bruto maandloon voor ziekte
Cel B4: Resterende verdiencapaciteit (UWV-schatting)
Cel B5: AO-percentage (berekend: =(B3-B4)/B3*100)
Cel B6: WIA-variant (automatisch: IVA als AO%≥80 anders WGA als AO%≥35 anders Geen)

Tijdlijn-berekeningen:
Cel B9:  Einde wachttijd: =B2 + 728 (104 wkn × 7 dgn)
Cel B10: WIA-aanvraag deadline: =B2 + 638 (maand 21)
Cel B11: Einde loondoorbetaling: =B9
Cel B12: WIA-ingangsdatum: =B9 + 1

Formule WIA-variant (cel B6):
=ALS(B5>=80; "IVA";
  ALS(B5>=35; "WGA";
    "Geen WIA-recht (AO < 35%)"))

Kosten werkgever loonsanctie (cel B15):
Als UWV loonsanctie oplegt: extra 52 weken × (B3×70%)
= 52 × 4,33 × (B3*0,7) → extra kostenpost rood weergeven als AO-dossier incompleet

Stap 4 — Vergelijk eigenrisicodragerschap vs premie

VERGELIJKING EIGENRISICODRAGERSCHAP VGS

Vraag: Is het voor VGS voordeliger om eigenrisicodrager te worden?

Huidige situatie VGS (2026):
- Gedifferentieerde Whk-premie: 1,2% van de loonsom
- Loonsom VGS: 8 medewerkers × € 2.600 gemiddeld × 12 = € 249.600
- Jaarlijkse Whk-premie: € 249.600 × 1,2% = € 2.995

Als Fatima WGA ontvangt:
- WGA-uitkering Fatima: indicatief (afhankelijk van werkhervatting)
- Als Fatima € 1.500 verdient bij andere werkgever:
  → lager WGA-bedrag (werkhervatting telt mee)

Conclusie: eigenrisicodragerschap loont pas bij grotere bedrijven
met stabiel laag verzuim. VGS met 8 medewerkers is te klein —
risico te groot. VGS blijft bij UWV-verzekering.

Sla op als `VGS_WIA_tijdlijn_Fatima_2026.xlsx`.