Werkloosheid & WW
Module 5 — Werkloosheid
Wanneer heb je recht op WW, hoe lang duurt die en wat zijn de verplichtingen?
Concepts
Wanneer ben je "werkloos"?
Jurgen bij VGS hoort dat zijn contract niet verlengd wordt. Hij denkt: "Dan vraag ik WW aan." Maar Karin legt hem uit dat er eerst aan een aantal voorwaarden moet worden voldaan. Niet iedereen die zijn baan verliest, heeft automatisch recht op WW.
De wet definieert werkloosheid precies:
BEGRIP WERKLOOSHEID (WW ART. 16)
Een werknemer is werkloos als hij:
1. Ten minste 5 arbeidsuren per week verliest (uren die wegvallen)
2. Geen recht meer heeft op loon voor die uren
3. Beschikbaar is voor de arbeidsmarkt (bereid en in staat te werken)
Let op: ook gedeeltelijk werklozen kunnen WW aanvragen.
Bijv.: Fatima werkt 24 uur maar haar contract wordt ingekort naar 12 uur
→ Ze verliest 12 uren per week → gedeeltelijk werkloos → WW over de 12 urenDe WW-voorwaarden: wekeneis en jareneis
Om WW te ontvangen moet je aan twee eisen voldoen. Beide zijn cruciaal:
Wekeneis | Basis-WW-recht
In de 36 weken vóór de eerste werkloosheidsdag:
minimaal 26 weken gewerkt (= minstens 1 uur per week)
Dit geeft recht op de basisuitkering (3 maanden WW)
Tijdvakken als oproepkracht tellen ook mee (als er ≥1 uur is gewerkt)
Ziekteperiodes tellen ook mee voor de wekeneis
---
Jareneis | Lange WW-uitkering
In de 10 jaar vóór de eerste werkloosheidsdag:
minimaal 5 jaar minimaal 208 uren gewerkt (per kalenderjaar)
Dit geeft recht op langere WW (meer dan 3 maanden)
Duur uitkering: 1 maand per gewerkt jaar (max 24 maanden)
Elk jaar boven de 5 geeft 1 maand extra WW-duur> EXAMTIP: De wekeneis (26 van 36 weken) geeft recht op maximaal 3 maanden WW. De jareneis (5 van 10 jaar, 208 uur) geeft recht op langere WW: 1 maand per gewerkt jaar, tot maximaal 24 maanden. Dit onderscheid is een klassiek examenpunt.
Hoogte van de WW-uitkering
HOOGTE WW-UITKERING
Eerste 2 maanden: 75% van het (gemaximeerde) dagloon
Daarna: 70% van het (gemaximeerde) dagloon
Maximum: afgetopt op het maximumdagloon (jaarlijks vastgesteld)
→ Hoogverdieners ontvangen geen hogere WW dan het maximum
Dagloon berekening:
Dezelfde formule als bij ZW: SV-loon referentieperiode / 261
Referentieperiode: laatste 52 weken (het jaar voor de eerste WW-dag)
Voorbeeld Jurgen:
Bruto maandloon: € 2.250
SV-loon jaar: € 2.250 × 12 = € 27.000 (incl. vakantiegeld, ORT)
Dagloon: € 27.000 / 261 = € 103,45
WW eerste 2 maanden: 75% × € 103,45 = € 77,59 per dag
WW daarna: 70% × € 103,45 = € 72,41 per dag
Maanduitkering eerste 2 maanden: € 77,59 × 21,75 = ± € 1.688/mnd
Maanduitkering daarna: € 72,41 × 21,75 = ± € 1.575/mnd> EXAMTIP: De WW-uitkering is de eerste twee maanden 75% (niet 70%!). Daarna daalt het naar 70%. Dit tweedeling wordt regelmatig getoetst. Zorg dat je het goed onthoudt.
Verplichtingen WW-gerechtigde
Als Jurgen WW ontvangt, heeft hij verplichtingen tegenover UWV. Als hij die niet nakomt, kan zijn uitkering worden gekort of stopgezet.
Inschrijving als werkzoekende | Verplicht
Jurgen moet zich inschrijven als werkzoekende bij UWV
Zo snel mogelijk na de eerste werkloosheidsdag
Inschrijving via werk.nl of bij UWV-kantoor
Actief zoekgedrag tonen (sollicitatieplicht)
---
Beschikbaar voor arbeid | Actief beschikbaar
Jurgen moet beschikbaar zijn voor passende arbeid
Passend werk: vergelijkbaar met opleiding, ervaring, salaris
Na verloop van tijd: definitie "passend" wordt ruimer
Bijv.: na 12 maanden WW is ook lager betaald werk "passend"
---
Inkomsten melden | Transparantie
Jurgen moet inkomsten uit werk melden bij UWV
Inkomsten worden verrekend met de WW-uitkering
Bijverdienen mag — maar leidt tot lagere WW
Fraude (niet melden) → terugvordering + boete
---
Sollicitatieplicht | Actief werk zoeken
Jurgen moet aantonen dat hij actief solliciteert
UWV controleert dit periodiek
Niet naleven → WW-uitkering wordt gekort of gestopt
Na bereiken AOW-leeftijd: sollicitatieplicht vervaltDuur van de WW-uitkering
WW-DUURBEREKENING
Basisuitkering (alleen wekeneis):
- 3 maanden WW
Langere uitkering (wekeneis + jareneis):
- Per vol gewerkt kalenderjaar: 1 maand WW
- Minimum: 3 maanden (wekeneis)
- Maximum: 24 maanden (24 jaar arbeidsverleden)
Voorbeeld Jurgen (5 jaar arbeidsverleden):
- 5 gewerkte jaren × 1 maand = 5 maanden WW
- Maar: jareneis = minimaal 5 jaar → hij zit net op de grens
- Jurgen heeft recht op 5 maanden WW (lang WW)
Voorbeeld Ahmed (15 jaar arbeidsverleden):
- 15 gewerkte jaren × 1 maand = 15 maanden WW
- Maximum is 24 maanden, dus 15 maanden WW
Voorbeeld hypothetisch (30 jaar):
- 30 × 1 maand = 30 maanden → gemaximeerd op 24 maanden WWWerktijdverkorting (WTV) en deeltijd-WW
Als een bedrijf tijdelijk minder werk heeft (niet door structureel minder vraag, maar door bijzondere omstandigheden), kan de werkgever WTV aanvragen:
WERKTIJDVERKORTING (WTV)
Wanneer?
- Tijdelijk werkverlies door bijzondere omstandigheid
- Geen structurele verandering, maar tijdelijke terugval
- Aanvraag door werkgever bij UWV
Gevolg:
- Werknemers werken minder uren per week
- Werknemers ontvangen WW over de niet-gewerkte uren
- Werkgever hoeft over niet-gewerkte uren geen loon te betalen
Onwerkbaar weer:
Vorst, overstroming, storm → werkgever kan WTV aanvragen
Werknemers ontvangen WW over niet-gewerkte uren door het slechte weerLoongarantieregeling bij faillissement
Als een werkgever failliet gaat en de lonen niet meer kan betalen, springt UWV in via de loongarantieregeling:
LOONGARANTIEREGELING (ART. 61 WW)
Wanneer?
- Werkgever is failliet of surseance van betaling
- Werkgever kan loon niet meer uitbetalen
Wat vergoedt UWV?
- Achterstallig loon: maximaal 13 weken voor de faillissementsdatum
- Vakantiedagen/-geld: maximaal 1 jaar
- Pensioenpremiebijdragen: maximaal 1 jaar
Procedure:
1. Werknemer meldt zich bij UWV met bewijs van faillissement
2. UWV neemt de loonverplichting over van de curator
3. Uitbetaling zo snel mogelijk na aanmelding
Grens: maximaal 1,5 × het wettelijk minimumloon per dag> EXAMTIP: De loongarantieregeling dekt achterstallig loon van maximaal 13 weken voor de faillissementsdatum. Dit is een veelgesteld examenpunt. Het gaat om 13 weken achterstallig loon — niet om 3 maanden of een ander getal.
Verplichtingen bij WW-aanvraag
WW AANVRAGEN — PROCEDURE
Stap 1: Inschrijving werkzoekende bij UWV (direct na ontslag)
Stap 2: WW-aanvraag indienen via uwv.nl (met DigiD)
Stap 3: Bewijs van werkloosheid (eindbrief, VSO, etc.)
Stap 4: UWV beoordeelt de aanvraag (wekeneis, jareneis, verwijtbaarheid)
Stap 5: Toekenningsbeschikking of afwijzing
Verwijtbaarheid:
Als de werknemer zijn eigen ontslag heeft veroorzaakt (ontslag op staande voet
wegens eigen schuld, of zelf ontslag nemen), kan de WW worden geweigerd of
een maatregel worden opgelegd.Missie
STORY: Jurgens contract bij VGS is niet verlengd. Karin wil hem helpen begrijpen wat zijn WW-rechten zijn en wat hij moet doen. Ze berekent zijn dagloon, WW-duur en maandelijkse uitkering in Excel — zodat Jurgen weet waar hij aan toe is.
Stap 1 — Stel Jurgens werkloosheidsgegevens vast
JURGEN — WERKLOOSHEIDSGEGEVENS
Eerste werkloosheidsdag: 1 april 2026
Contracten bij VGS:
- Contract 1: 1 jan 2024 – 30 jun 2024 (6 mnd)
- Contract 2: 1 jul 2024 – 31 dec 2024 (6 mnd)
- Contract 3: 1 jan 2025 – 31 mrt 2026 (15 mnd)
Bruto maandloon: € 2.250
Onregelmatigheidstoeslag (ORT): gem. € 150/mnd
Vakantiegeld: 8% = € 2.400 × 8% = € 180/mnd (omgerekend per mnd)
SV-loon per maand: € 2.250 + € 150 = € 2.400 (excl. vak.geld in uitkering)
Referentieperiode dagloon: 1 apr 2025 – 31 mrt 2026 (12 mnd)
SV-loon referentieperiode: € 2.400 × 12 = € 28.800
Totaal arbeidsverleden voor jareneis:
- 2024: 12 maanden (beide contracten) → ≥ 208 uur: JA → telt als jaar
- 2025: 12 maanden → ≥ 208 uur: JA → telt als jaar
- 2026: 3 maanden (jan–mrt) → ± 52 uur → telt NIET als volledig jaar
(208 uur is de jaarseis — in Q1 2026 heeft hij ± 3 × 4 × 40 = 480 uur
als voltijder → WEL voldaan: 480 > 208 uur!)
Afhankelijk van eerder arbeidsverleden voor 2024.
Aanname: 3 jaar eerder arbeidsverleden (2021-2023)
Totaal: 5 jaar → voldoet JUIST aan jareneis (5 van 10 jaar)Stap 2 — Bereken het dagloon en de WW-uitkering
DAGLOON EN WW BEREKENING JURGEN
Stap 1: Dagloon
SV-loon referentieperiode: € 28.800
Dagloon = € 28.800 / 261 = € 110,34
Stap 2: WW-bedrag
Eerste 2 maanden: 75% × € 110,34 = € 82,76 per dag
Daarna: 70% × € 110,34 = € 77,24 per dag
Stap 3: Maanduitkering
Eerste 2 maanden: € 82,76 × 21,75 = € 1.800 bruto/mnd
Daarna: € 77,24 × 21,75 = € 1.680 bruto/mnd
Stap 4: Duur
Wekeneis OK (30 van 36 wkn) → recht op WW
Jareneis: 5 jaar arbeidsverleden → 5 maanden WW
WW-duur: 5 maanden totaal
Maanden 1-2 (apr-mei 2026): 75% → ± € 1.800/mnd
Maanden 3-5 (jun-aug 2026): 70% → ± € 1.680/mnd
WW eindigt: 31 augustus 2026Stap 3 — Maak de Excel-WW-berekening
EXCEL-STRUCTUUR WW-BEREKENING
Invoervelden:
Cel B2: Naam werknemer
Cel B3: Eerste werkloosheidsdag
Cel B4: SV-loon referentieperiode (12 mnd)
Cel B5: Totaal arbeidsverleden in jaren (voor jareneis)
Cel B6: Voldoet aan wekeneis? (JA/NEE — handmatig invullen)
Berekeningen:
Cel B9: Dagloon = B4 / 261
Cel B10: WW eerste 2 mnd per dag = B9 × 75%
Cel B11: WW daarna per dag = B9 × 70%
Cel B12: Maanduitkering 1e 2 mnd = B10 × 21,75
Cel B13: Maanduitkering daarna = B11 × 21,75
Cel B15: WW-duur in maanden
=ALS(B6="NEE"; 0; ALS(B5>=5; MIN(B5; 24); 3))
(Als geen wekeneis: 0; als ≥5 jaar: min(jaren,24); anders: 3 mnd)
Cel B17: Einddatum WW
=DATUM(JAAR(B3); MAAND(B3) + B15; DAG(B3))
Cel B19: Totale WW-uitkering (indicatief):
= (B12 × 2) + (B13 × (B15-2))Stap 4 — Stel het verplichtingenoverzicht op voor Jurgen
VERPLICHTINGEN JURGEN TIJDENS WW
Actie | Deadline | Status
------------------------------|--------------------|---------
Inschrijven als werkzoekende | Dag 1 werkloosheid | ⬜
WW-aanvraag indienen | Zo snel mogelijk | ⬜
Sollicitatieplicht starten | Direct | ⬜
Bijverdiensten melden (indien)| Maandelijks | Doorlopend
Beschikbaar zijn voor werk | Continu | Doorlopend
Reageren op UWV-oproepen | Binnen opgegeven | Doorlopend
| termijn |
ADVIES AAN JURGEN:
Meld je zo snel mogelijk aan bij UWV — elke dag vertraging
kan leiden tot later startdatum van de WW.
Houd een sollicitatielogboek bij: UWV kan hier om vragen.
Meld ook kleine bijverdiensten — dit voorkomt terugvordering.
Sla op als "VGS_WW_berekening_Jurgen_2026.xlsx".Sla op als `VGS_WW_berekening_Jurgen_2026.xlsx`.