Soorten arbeidscontracten
Module 1 — Individueel arbeidsrecht
WAB, ketenregeling, uitzendovereenkomst en aanzegtermijn in de praktijk
Concepts
De Wet arbeidsmarkt in balans (WAB 2020)
Per 1 januari 2020 trad de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) in werking. De WAB had als doel de flexibele arbeidsmarkt minder flex en de vaste baan aantrekkelijker te maken. Voor VGS had de WAB directe gevolgen.
WAB-maatregel 1 | Oproepcontracten strenger geregeld
Na 12 maanden oproepcontract: werkgever moet aanbod voor vaste uren doen
Aanbod gebaseerd op gemiddelde uren afgelopen 12 maanden
Werknemer mag weigeren maar werkgever moet aanbieden (of boete)
Oproep minimaal 4 dagen van tevoren (anders geen werkplicht werknemer)
---
WAB-maatregel 2 | Payrollovereenkomst gedefinieerd
Art. 7:692a BW ingevoerd: payroll als aparte categorie
Payrollwerknemers recht op gelijke arbeidsvoorwaarden inlener
Payrollwerknemers recht op een adequaat pensioen
---
WAB-maatregel 3 | WW-premiedifferentiatie
Lage WW-premie voor vaste contracten (onbepaalde tijd, schriftelijk)
Hoge WW-premie voor flexibele contracten (bepaalde tijd, oproep)
Stimulans voor werkgevers om vaste contracten aan te bieden
---
WAB-maatregel 4 | Ketenregeling versoepeld
Keten: 3 contracten in maximaal 3 jaar (was: 2 jaar)
Tussenpoos: 6 maanden (was al zo)
Gevolg: meer tijdelijke contracten mogelijk voor VGS> EXAMTIP: De WAB heeft de ketenregeling versoepeld (van 2 naar 3 jaar). Na 3 opeenvolgende tijdelijke contracten of na 3 jaar ontstaat automatisch een contract voor onbepaalde tijd. Dit is de huidige stand: 3 contracten in 3 jaar.
De ketenregeling (art. 7:668a BW)
Karin heeft Lisa aangenomen op een contract van 1 jaar. Ze wil weten hoeveel tijdelijke contracten ze aan Lisa kan aanbieden voordat er een vast contract ontstaat.
KETENREGELING (art. 7:668a BW) — OVERZICHT
Standaardregel:
- Maximaal 3 opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd
- Maximale totale duur: 3 jaar
- Als het vierde contract of de duur van 3 jaar wordt overschreden:
→ het laatste contract geldt als overeenkomst voor onbepaalde tijd
Tussenpoos:
- Als er meer dan 6 maanden zit tussen twee contracten bij dezelfde werkgever:
→ de keten wordt doorbroken
→ telling begint opnieuw
Voorbeeld VGS (Lisa):
Contract 1: 1 juni 2026 – 31 mei 2027 (12 mnd) ← contract 1
Contract 2: 1 juni 2027 – 31 mei 2028 (12 mnd) ← contract 2
Contract 3: 1 juni 2028 – 30 november 2028 (6 mnd) ← contract 3
Totale duur: 30 maanden (< 36 maanden) ✓ — 3 contracten ✓
Als VGS daarna een 4e contract aanbiedt: → automatisch onbepaalde tijd
Als de totale duur 36 maanden overschrijdt: → automatisch onbepaalde tijdOpvolgend werkgeverschap en de ketenregeling
Wat als VGS Lisa overneemt van een payrollbedrijf waar ze al 2 jaar op tijdelijke contracten werkte?
OPVOLGEND WERKGEVERSCHAP — KETENREGELING
Als nieuwe werkgever VGS bij substantieel vergelijkbare werkzaamheden
als de vorige werkgever wordt beschouwd als 'opvolgend werkgever':
→ de contracten bij de vorige werkgever tellen mee in de keten
Wanneer is sprake van opvolgend werkgeverschap?
1. Dezelfde of vergelijkbare werkzaamheden
2. Aantoonbare band: VGS was inlener bij payrollbedrijf (typisch geval)
Voorbeeld:
Lisa werkte 2 jaar bij PaySolutions BV als payrollkracht voor VGS.
Nu wil VGS haar rechtstreeks aannemen.
→ VGS = opvolgend werkgever → de 2 jaar telt mee
→ Als VGS een nieuw tijdelijk contract aanbiedt: telt als derde contract
→ Na dat contract of als de totale duur 3 jaar bereikt: onbepaalde tijdAanzegtermijn bij tijdelijk contract (art. 7:668 BW)
VGS moet Lisa tijdig informeren of haar contract wordt verlengd of niet:
AANZEGTERMIJN TIJDELIJK CONTRACT
Regel: Bij een tijdelijk contract van 6 maanden of langer moet VGS
minimaal 1 maand voor de einddatum aanzeggen:
- of het contract verlengd wordt (en zo ja: op welke voorwaarden)
- of het contract niet verlengd wordt
Boete bij niet tijdig aanzeggen:
- VGS zegt te laat aan (bijv. 2 weken voor einde): boete = 1 maandloon
- VGS zegt helemaal niet aan: boete = 1 maandloon
- VGS zegt te laat aan (10 dagen te laat): boete = pro rata (10/30 maandloon)
Voorbeeld Lisa:
Contract eindigt 31 mei 2027.
Aanzeggen uiterlijk: 30 april 2027.
Karin vergeet dit en zegt aan op 15 mei 2027 (15 dagen te laat).
Boete = 15/30 × € 2.100 = € 1.050 (te betalen aan Lisa)> EXAMTIP: De aanzegtermijn geldt alleen voor tijdelijke contracten van 6 maanden of langer. Bij kortere contracten (minder dan 6 maanden) geldt geen aanzegtermijn. De boete is maximaal 1 maandloon; bij te laat aanzeggen is de boete naar rato (pro rata over het aantal te late dagen).
Uitzendovereenkomst: fase A, B en C
VGS huurt Fouad in via TechTemps. Na 26 weken wil TechTemps hem een fase B-contract geven.
UITZENDOVEREENKOMST FASES (ABU-CAO)
Fase A (0 – 26 weken):
- Uitzendbeding: uitzendbureau mag overeenkomst beëindigen als inlener
de opdracht stopt (automatisch einde uitzendovereenkomst)
- Geen garantie op uren
- Geen ketenregeling: onbeperkt contracten in fase A
Fase B (26 weken – 78 weken):
- Na 26 gewerkte weken: fase B
- Maximaal 6 contracten voor bepaalde tijd in fase B (78 weken totaal)
- Geen uitzendbeding meer → contractbescherming zoals normale WN
- Salarisontwikkeling conform ABU-cao
Fase C (na fase B):
- Na voltooiing fase B: contract voor onbepaalde tijd bij uitzendbureau
- Medewerker is dan 'kernkracht' bij het uitzendbureau
Let op: NBBU-cao (kleinere bureaus) heeft andere termijnen dan ABU-cao.
Bij payrollovereenkomst: géén uitzendbeding, géén fase A/B/C-systematiek.Bewijslast bij contractgeschil
Stel dat VGS stelt dat Jurgen een ZZP-contract had, maar Jurgen meent een arbeidsovereenkomst te hebben. Wie moet wat bewijzen?
BEWIJSLASTVERDELING BIJ CONTRACTGESCHIL
Hoofdregel: Degene die een rechtsfeit stelt, moet het bewijzen.
Bij geschil over arbeidsovereenkomst vs. ZZP:
- Feitelijke omstandigheden bepalen de kwalificatie (NIET de naam op het contract)
- Rechter kijkt naar de feitelijke uitvoering: was er een gezagsverhouding?
- Zelfs als het contract "opdracht" heet: als de feiten wijzen op AO → AO
Vermoeden arbeidsovereenkomst (art. 7:610a BW):
Als iemand gedurende 3+ opeenvolgende maanden wekelijks arbeid verricht
voor meer dan 20 uur per 4 weken:
→ Wettelijk vermoeden dat er een arbeidsovereenkomst is
→ Werkgever moet bewijzen dat dit GEEN AO is
Gevolg voor VGS:
Jurgen werkt al 6 maanden exclusief voor VGS, 30 uur per week, op locatie.
→ Wettelijk vermoeden AO → VGS moet bewijzen dat er geen AO is.
→ Als VGS dat niet kan: Jurgen heeft een AO + alle beschermende rechten.Overzicht contractvormen bij VGS
CONTRACTVORMEN VGS — VOLLEDIG OVERZICHT 2026
Type contract | Duur | Ketenreg.? | Aanzeg? | Uitzendb.?
-----------------------|-------------|------------|---------|----------
Onbepaalde tijd | Onbeperkt | n.v.t. | NEE | NEE
Bepaalde tijd | Max 3jr/3x | JA | JA (≥6m)| NEE
Oproepcontract (0-uren)| Bepaald/onb.| JA | JA (≥6m)| NEE
Min/max-overeenkomst | Bepaald/onb.| JA | JA (≥6m)| NEE
Payrollovereenkomst | Zoals AO | Zoals AO | Zoals AO| NEE
Uitzendovereenkomst | Fase A/B/C | Eigen cao | Zie cao | JA (fase A)Missie
STORY: VGS heeft vier tijdelijke medewerkers in dienst. Karin wil voor elk van hen weten: hoeveel contracten zijn er al geweest, wanneer loopt de keten vol en wanneer moeten de aanzegbrieven verstuurd worden? Ze maakt een Excel-planning die automatisch de kritieke datums berekent.
Stap 1 — Stel de contracthistorie op
CONTRACTHISTORIE VGS — TIJDELIJKE MEDEWERKERS
Medewerker | Contract | Startdatum | Einddatum | Maanden
-----------|----------|--------------|--------------|--------
Lisa | 1 | 01-06-2026 | 31-05-2027 | 12
Lisa | 2 | 01-06-2027 | 31-05-2028 | 12
Bas | 1 | 01-09-2026 | 28-02-2027 | 6
Bas | 2 | 01-03-2027 | 31-08-2027 | 6
Bas | 3 | 01-09-2027 | ? | Nog te bepalen
Noor | 1 | 01-01-2027 | 31-03-2027 | 3 (< 6m)
Fouad (UZB)| Fase A | 01-01-2026 | 25-06-2026 | 26 wkn
Fouad (UZB)| Fase B | 26-06-2026 | ? | LopendStap 2 — Bereken ketenregel-status automatisch
EXCEL KETENREGELING TRACKER
Tabblad "Ketenregeling" met invoer per medewerker:
Kolom A: Naam
Kolom B: Startdatum eerste contract in keten
Kolom C: Datum vandaag of einddatum laatste contract
Kolom D: Aantal contracten in keten
Kolom E: Totale duur keten in maanden (automatisch)
Kolom F: Ruimte over (maanden, automatisch)
Kolom G: Nog contracten toe te voegen? (automatisch)
Kolom H: Waarschuwing als keten bijna vol
Formule Kolom E (totale duur in maanden):
=DATUMVERSCHIL(B2;C2;"M")
Formule Kolom F (ruimte over):
=MAXX(0;36-E2)
Formule Kolom G (contracten):
=MAXX(0;3-D2)
Formule Kolom H (waarschuwing):
=ALS(OF(F2<=3;G2=0);"⚠ KETEN BIJNA/GEHEEL VOL!";"OK")Stap 3 — Bereken aanzegdatums voor alle contracten ≥ 6 maanden
AANZEGPLANNING VGS 2026-2027
Kolom A: Naam medewerker
Kolom B: Einddatum contract
Kolom C: Contract ≥ 6 maanden? (JA/NEE)
Kolom D: Uiterste aanzegdatum (automatisch)
Kolom E: Aangezegd op (handmatig invullen)
Kolom F: Status aanzegverplichting (automatisch)
Formule Kolom D (aanzegdatum = einddatum minus 1 maand):
=ALS(C2="JA";DATUM(JAAR(B2);MAAND(B2)-1;DAG(B2));"n.v.t.")
Formule Kolom F:
=ALS(C2="NEE";"Geen aanzegplicht";
ALS(E2="";"⬜ Nog niet aangezegd";
ALS(E2<=D2;"✓ Tijdig aangezegd";
"⚠ TE LAAT — boete: "&TEKST((E2-D2)/30*2100;"€ #.##0"))))
RESULTATEN:
Lisa contract 1 (eindigt 31-5-2027): uiterste aanzeg 30-4-2027
Bas contract 3: einddatum te bepalen (max. 6 mnd resterende keten)
Noor contract 1 (3 mnd): geen aanzegplichtStap 4 — Bepaal wanneer vaste contracten moeten worden aangeboden (oproepkrachten)
OPROEPCONTRACT — AANBOD VASTE UREN NA 12 MAANDEN
Als oproepkracht ≥ 12 maanden in dienst is, moet VGS een aanbod doen.
Formule: vaste uren aanbod = gemiddeld gewerkte uren laatste 12 maanden
Jurgen (oproepkracht):
Startdatum: 1 mei 2025
12-maands datum: 1 mei 2026 → VGS moet aanbod doen!
Gewerkte uren laatste 12 maanden: 520 uur
Gemiddeld per week: 520 / 52 = 10 uur
VGS moet Jurgen een contract aanbieden voor 10 uur per week.
Jurgen mag weigeren, maar VGS moet het aanbod hebben gedaan.Sla op als `VGS_ketenregeling_aanzegtermijnen_2026.xlsx`.