Opzegtermijnen & opzegverboden
Module 1 — Individueel arbeidsrecht
Alle wettelijke opzegverboden, fictieve opzegtermijn en gevolgen voor de WW
Concepts
Opzegtermijnen: wettelijke regels
Opzegtermijnen beschermen de werknemer tegen abrupt inkomensverlies. Karin moet bij elke opzegging de juiste termijn bepalen:
WETTELIJKE OPZEGTERMIJNEN (art. 7:672 BW)
Voor de werkgever (bij dienstverband van):
< 5 jaar dienst → 1 maand opzegtermijn
5 – 10 jaar dienst → 2 maanden opzegtermijn
10 – 15 jaar dienst → 3 maanden opzegtermijn
≥ 15 jaar dienst → 4 maanden opzegtermijn
Voor de werknemer: altijd 1 maand (wettelijk minimum)
→ Via cao kan dit worden verlengd
→ Werkgever kan instemmen met kortere termijn (bijv. snellere uitdiensttreding)
Verlenging en verkorting:
- Werkgever kan opzegtermijn bij cao verlengen
- Werknemer mag kortere termijn bedingen (bescherming werknemer)
- Als werkgever kortere termijn hanteert: gefixeerde schadevergoedingOpzegverboden: volledig overzicht
Werkgever mag NIET opzeggen als een opzegverbod geldt. Het moment van opzegging is bepalend — niet het moment waarop het verbod ontstaat:
Opzegverbod bij ziekte | Art. 7:670 lid 1 BW
Werkgever mag niet opzeggen tijdens de eerste 2 jaar ziekte
Geldt ook als de werknemer al ziek was toen ontslag dreigde
Uitzondering: als werknemer zelf de ziekte vervalst (bewijs vereist)
Uitzondering: bij ontslag op staande voet (dringende reden gaat voor)
---
Opzegverbod bij zwangerschap/bevalling | Art. 7:670 lid 2 BW
Werkgever mag niet opzeggen tijdens zwangerschap
En niet tijdens bevallings- en zwangerschapsverlof
En niet gedurende 6 weken NA het verlof
Werkneemster hoeft zwangerschap niet te melden voor bescherming
---
Opzegverbod OR-lidmaatschap | Art. 7:670 lid 4 BW
Leden van ondernemingsraad, personeelsvertegenwoordiging (PVT)
of arbocommissie mogen niet worden opgezegd vanwege hun lidmaatschap
Periode: tijdens lidmaatschap + 2 jaar daarna
---
Opzegverbod vakbondslidmaatschap | Art. 7:670 lid 5 BW
Werknemer mag niet worden opgezegd vanwege:
- Lidmaatschap van een vakbond
- Deelname aan vakbondsactiviteiten
- Het stellen van kandidaat voor vakbondsverkiezingen
---
Opzegverbod militaire dienst | Art. 7:670 lid 3 BW
Werknemer in militaire dienst of oefening mag niet worden opgezegd
Geldt ook voor burger die wordt opgeroepen voor militaire dienst
---
Opzegverbod adoptie/pleegzorgverlof | Art. 7:670 lid 6 BW
Werkgever mag niet opzeggen gedurende het adoptieverlof of
pleegzorgverlof van de werknemer> EXAMTIP: Het tijdstip van opzegging is bepalend voor het opzegverbod. Als VGS opzegt op een moment dat Ahmed ziek is, is de opzegging vernietigbaar — ook als Ahmed daarna herstelt. De werknemer moet de vernietiging inroepen binnen 2 maanden (art. 7:677 lid 5).
Opzegverbod bij ziekte en de UWV-route
Bij de a-grond (bedrijfseconomisch) vraagt VGS een ontslagvergunning aan bij UWV. Ahmed is op dat moment ziek. Wat doet UWV?
OPZEGVERBOD ZIEKTE EN UWV-ROUTE
Hoofdregel: UWV weigert de ontslagvergunning als er een opzegverbod geldt.
Dit geldt ook bij bedrijfseconomisch ontslag (a-grond).
Wanneer verleent UWV tóch een vergunning ondanks ziekte?
1. Als de ziekte is ontstaan NADAT de aanvraag bij UWV is ingediend
→ De bedrijfseconomische reden stond al vast voor de ziekte
→ Dan is het opzegverbod niet van toepassing (art. 7:670b BW)
2. Bij afdeling/bedrijf dat volledig stopt:
→ Als er geen werk meer is voor de zieke werknemer
→ UWV kan toch vergunning verlenen
Echt praktisch voorbeeld VGS:
VGS vraagt op 1 maart 2026 ontslagvergunning aan voor Ahmed (a-grond).
Ahmed wordt ziek op 15 maart 2026 (na indiening!).
→ Opzegverbod geldt NIET → UWV verleent de vergunning
→ VGS mag opzeggenUitzondering opzegverbod bij dringende reden
Het opzegverbod staat niet in de weg aan ontslag op staande voet wegens een dringende reden:
UITZONDERING DRINGENDE REDEN
Opzegverboden (ziekte, zwangerschap, OR-lid) gelden NIET bij:
- Ontslag op staande voet wegens dringende reden (art. 7:677 BW)
- De dringende reden heeft voorrang boven het opzegverbod
Voorbeeld VGS:
Marloes is zwanger. Ze steelt productinventaris ter waarde van € 3.000.
→ VGS mag haar toch op staande voet ontslaan (dringende reden)
→ Opzegverbod zwangerschap staat dit niet in de weg
Maar: VGS draagt de bewijslast dat de dringende reden echt bestaat.
Een onterecht ontslag op staande voet van een zwangere medewerker
→ Billijke vergoeding én schending WGBMV (samenloop mogelijk)Fictieve opzegtermijn en WW
Wanneer VGS en een medewerker een vaststellingsovereenkomst (VSO) sluiten of VGS een te korte opzegtermijn hanteert, heeft dit gevolgen voor de WW:
FICTIEVE OPZEGTERMIJN (art. 24 WW)
Wanneer van toepassing?
1. VSO waarbij het dienstverband eerder eindigt dan de opzegtermijn
2. Werkgever neemt bij opzegging een te korte opzegtermijn in acht
3. Ontslag op staande voet waarbij opzegtermijn niet is genomen
Gevolg voor WW:
De WW-uitkering start NIET op de dag na het einde van het dienstverband,
maar pas na verloop van de fictieve opzegtermijn.
Berekening fictieve opzegtermijn:
= wettelijke opzegtermijn die werkgever had moeten hanteren
Voorbeeld 1 — VSO Ahmed (12 jr dienst, wettelijke termijn 3 maanden):
VSO: dienstverband eindigt 1 juli 2026 zonder loon over opzegtermijn.
Fictieve termijn: 3 maanden.
WW start: 1 oktober 2026 (3 maanden later)
Gevolg: Ahmed ontvangt 3 maanden lang geen uitkering.
Voorbeeld 2 — VSO met vergoeding gelijk aan loon over opzegtermijn:
VGS betaalt in de VSO een vergoeding van 3 maanden loon.
→ UWV ziet dit als loon over de fictieve termijn → WW start direct
→ De vergoeding 'dekt' de fictieve opzegtermijn af
ADVIES: Zorg in een VSO altijd dat de transitievergoeding en de vergoeding
voor de fictieve opzegtermijn duidelijk zijn opgesplitst, zodat Ahmed
geen WW-vertraging oploopt.> EXAMTIP: De fictieve opzegtermijn is een van de meest praktische én meest gevraagde onderwerpen bij het PDL-examen. Als er een VSO is gesloten en VGS betaalt geen loon over de opzegtermijn, start de WW pas later. Maar als VGS een vergoeding betaalt die gelijk is aan het loon over de opzegtermijn, start de WW direct.
Samenvatting opzegverboden bij UWV vs kantonrechter
OPZEGVERBODEN EN ROUTES
Opzegverbod | UWV-route: effect? | Kantonrechter: effect?
---------------------|-----------------------------|-----------------------
Ziekte | UWV weigert vergunning | Rechter wijst verzoek af
| (tenzij na indiening ziek) | (als art. 7:670 van toepassing)
Zwangerschap/verlof | UWV weigert vergunning | Rechter wijst verzoek af
OR-lidmaatschap | UWV weigert vergunning | Rechter wijst verzoek af
Vakbondslidmaatschap | UWV weigert vergunning | Rechter wijst verzoek af
Militaire dienst | UWV weigert vergunning | Rechter wijst verzoek af
Adoptieverlof | UWV weigert vergunning | Rechter wijst verzoek af
UITZONDERING op alle verboden: dringende reden → ontslag op staande voetMissie
STORY: Karin wil een systeem opzetten dat VGS automatisch waarschuwt als een opzegverbod van toepassing is bij een geplande opzegging. Ze maakt een Excel-checklist die op basis van de situatie van de medewerker bepaalt of opzegging is toegestaan en welke termijnen van toepassing zijn.
Stap 1 — Opzegverbodenstatus per medewerker
SITUATIE VGS MEDEWERKERS — OPZEGVERBODCHECK
Naam | Situatie | Opzegverbod?
--------|-----------------------------------|---------------------------
Ahmed | 12 jr dienst; ziek sinds 3 wkn | JA (eerste 2 jaar ziekte)
Marloes | OR-lid, lid geworden 6 mnd geleden| JA (OR-lidmaatschap)
Thomas | Zwanger (net ontdekt door VGS) | JA (zwangerschap)
Jurgen | Geen bijzondere situatie | NEE
Fatima | Militaire oefening volgende maand | JA (militaire dienst)Stap 2 — Bouw de Excel-opzegverbodchecker
EXCEL-OPZEGVERBODCHECKER VGS
Tabblad "Opzegverbodcheck":
Kolom A: Naam medewerker
Kolom B: Ziek? (JA/NEE) — dropdown
Kolom C: Ziekteduur in weken (als B="JA")
Kolom D: Zwanger/verlof? (JA/NEE)
Kolom E: OR/PVT-lid? (JA/NEE)
Kolom F: Vakbondslid? (JA/NEE)
Kolom G: Militaire dienst? (JA/NEE)
Kolom H: Adoptieverlof? (JA/NEE)
Kolom I: Opzegverbod actief? (formule)
Kolom J: Reden opzegverbod (formule)
Formule Kolom I:
=ALS(OF(EN(B2="JA";C2<104);D2="JA";E2="JA";F2="JA";G2="JA";H2="JA");
"⚠ OPZEGVERBOD ACTIEF";"✓ Geen opzegverbod")
Formule Kolom J (opzegverbod reden):
=ALS(EN(B2="JA";C2<104);"Ziekte (week "&C2&" van 104)";
ALS(D2="JA";"Zwangerschap/verlof";
ALS(E2="JA";"OR/PVT-lidmaatschap";
ALS(F2="JA";"Vakbondslidmaatschap";
ALS(G2="JA";"Militaire dienst";
ALS(H2="JA";"Adoptieverlof";"—"))))))Stap 3 — Bereken de opzegtermijnen voor alle medewerkers
OPZEGTERMIJNCALCULATOR VGS
Kolom A: Naam
Kolom B: Dienstjaren
Kolom C: Type contract (onbepaald/bepaald)
Kolom D: Wettelijke opzegtermijn werkgever (formule)
Kolom E: Gehanteerde opzegtermijn (handmatig invullen)
Kolom F: Fictieve opzegtermijn (verschil D-E als E < D)
Kolom G: WW vertraging in maanden
Formule wettelijke opzegtermijn (Kolom D):
=ALS(B2<5;1;ALS(B2<10;2;ALS(B2<15;3;4)))
Formule fictieve opzegtermijn (Kolom F):
=MAXX(0;D2-E2)
Resultaten:
Ahmed (12 jr): wettelijke term = 3 mnd; als VGS 2 neemt → fictieve term = 1
Jurgen (1 jr): wettelijke term = 1 mnd; als VSO zonder loon → fictieve term = 1Stap 4 — Simuleer de WW-startdatum voor Jurgen
WW-STARTDATUM SIMULATIE JURGEN
Dienstverbandeinddatum: 30 juni 2026
Wettelijke opzegtermijn: 1 maand
Scenario A: VGS betaalt loon over opzegtermijn (of VSO met loonsvergoeding)
WW start: 1 juli 2026 (direct na einde)
Scenario B: VSO, geen loon over opzegtermijn betaald
Fictieve opzegtermijn: 1 maand
WW start: 1 augustus 2026
Excel-formule startdatum WW (Kolom H):
=DATUM(JAAR(G2);MAAND(G2)+F2+1;1)
(G2 = einddatum dienstverband; F2 = fictieve termijn in maanden)Sla op als `VGS_opzegverbodchecker_termijnen_2026.xlsx`.