Pensioengrondslag en premieverdeling
Module 3 — Sociale Zekerheid
Franchise, pensioengrondslag, premieverdeling WG/WN en sociaal-lastenopstelling
Concepts
Pensioengrondslag: het begin van de berekening
Karin bij VGS moet de pensioengrondslag berekenen om te weten hoeveel premie VGS en de medewerkers moeten betalen aan het BPF IT. De grondslag is niet gelijk aan het volledige jaarsalaris — er wordt altijd een franchise afgetrokken.
PENSIOENGRONDSLAG — FORMULE
Pensioengrondslag = Pensioengevend loon − Franchise
Franchise 2026 (BPF IT fictief): ca. € 17.306 per jaar
(Franchise wordt jaarlijks aangepast aan de AOW-ontwikkeling)
Wat is de franchise?
Het bedrag dat van het pensioengevend loon wordt afgetrokken
vóór de pensioenberekening.
Reden: de AOW (pijler 1) voorziet al in een basisinkomen —
pijler 2-pensioen hoeft dat deel niet te 'double-dekken'.
De franchise stelt de AOW-trede in het pensioenstelsel voor.
Pensioengevend loon:
Doorgaans: bruto jaarsalaris (incl. evenreel vak.geld of excl. — per reglement)
Soms inclusief ORT, soms exclusief (afhankelijk van het pensioenreglement)
Controleer altijd het fondsreglement!
VGS-reglement BPF IT: pensioengevend loon = bruto jaarsalaris excl. vakantiegeld> EXAMTIP: De franchise zorgt ervoor dat de pensioengrondslag altijd lager is dan het volledige jaarsalaris. Hoe hoger de franchise, hoe lager de grondslag en hoe lager de pensioenpremie. De franchise weerspiegelt het deel van het inkomen dat al via de AOW is gedekt.
Stap-voor-stap berekening pensioengrondslag Ahmed
BEREKENING PENSIOENGRONDSLAG AHMED
Bruto jaarloon Ahmed: € 36.000
(pensioengevend loon = bruto jaarloon excl. vakantiegeld per reglement VGS/BPF IT)
Franchise 2026: € 17.306
Pensioengrondslag:
€ 36.000 − € 17.306 = € 18.694
Premiepercentage BPF IT: 18% (fictief fondspercentage)
Totale jaarpremie:
€ 18.694 × 18% = € 3.365 per jaarPremieverdeling: werkgever en werknemer
PREMIEVERDELING — TYPISCHE VERDELING
Typische verdeling (afhankelijk van fondsreglement of cao):
Werkgever: 2/3 van de totale premie
Werknemer: 1/3 van de totale premie
Berekening Ahmed:
Totale premie: € 3.365 per jaar
WG-aandeel (2/3): € 2.243 per jaar = € 187 per maand
WN-aandeel (1/3): € 1.122 per jaar = € 94 per maand
Bijzonderheden:
WN-premie: wordt ingehouden op het brutoloon (zichtbaar op loonstrook)
WG-premie: betaalt VGS bovenop het brutoloon (loonkostenpost)
Samen: VGS draagt € 3.365 af aan het BPF IT per jaar voor Ahmed
Variaties in de praktijk:
Sommige cao's: werkgever betaalt 100% van de pensioenpremie (luxeregeling)
Sommige cao's: werkgever 50% / werknemer 50%
Soms: premieverdeling afhankelijk van salarisschaal of leeftijd
Altijd: pensioenreglement of cao bepaalt de verdelingVolledig sociaal-lastenopzicht VGS
Het totale plaatje van alle sociale premies en lasten die VGS betaalt voor één medewerker:
SOCIALE LASTEN OVERZICHT VGS 2026 — MEDEWERKER AHMED
BRUTO JAARSALARIS AHMED (excl. vakantiegeld): € 36.000
VAKANTIEGELD (8%): € 2.880
TOTAAL PENSIOENGEVEND LOON: € 36.000
TOTAAL FISCAAL/SV-LOON (incl. vak.g.): € 38.880
WERKGEVERSDEEL PREMIES (bovenop brutoloon):
Sociale verzekeringspremies WG:
AWf laag (2,64% × € 38.880): € 1.026
IAB Zvw (6,51% × € 38.880): € 2.531
Aof basispremie (~6,5% × € 38.880): € 2.527
Whk sectorpremie (~0,8% × € 38.880): € 311
Subtotaal WG SV-premies: € 6.395
Pensioenpremie WG (2/3 × € 3.365): € 2.243
UFW/overige: € 100 (geschat)
TOTALE WERKGEVERSLASTEN bovenop brutoloon: € 8.738
TOTALE LOONKOSTEN VGS VOOR AHMED:
Brutoloon incl. vakantiegeld: € 38.880
+ WG-premies en pensioen: € 8.738
= TOTAAL: € 47.618 per jaar
WERKNEMERSDEELPREMIES (ingehouden op nettoloon Ahmed):
Pensioenpremie WN (1/3): € 1.122 per jaar
LB/PVV (AOW/ANW/Wlz-premie via gecomb.
heffingskorting): via loonheffingenstabel berekend> EXAMTIP: De totale loonkosten voor de werkgever zijn significant hoger dan het brutoloon. Voor een medewerker met jaarsalaris € 36.000 zijn de totale loonkosten ca. € 47.600. Dit "multiplier-effect" is examrelevant en verklaart waarom werkgevers zorgvuldig omgaan met personeelsuitbreiding.
Sociale lasten per categorie
SOCIAAL LASTEN CATEGORIEOVERZICHT
Premie / Loonbestanddeel | WG | WN | Grondslag | %
-------------------------|----|----|-------------------|---------
AWf laag (vast contract) | ✓ | — | SV-loon max 71.628| 2,64%
AWf hoog (flex contract) | ✓ | — | SV-loon max 71.628| 7,64%
IAB Zvw | ✓ | — | SV-loon max 71.628| 6,51%
Aof basispremie | ✓ | — | SV-loon max 71.628| ~6,5%
Whk sectorpremie | ✓ | — | SV-loon | variabel
AOW-premie | — | ✓ | Box1 max €38.441 | 17,90%
ANW-premie | — | ✓ | Box1 max €38.441 | ~0,1%
Wlz-premie | — | ✓ | Box1 max €38.441 | 9,65%
Pensioenpremie WG | ✓ | — | Pensioengrondslag | 2/3 × fondspercentage
Pensioenpremie WN | — | ✓ | Pensioengrondslag | 1/3 × fondspercentage
Zvw nominale premie | — | ✓ | — | ca. € 165/mnd (rechtstr.)Jaarruimte en reserveringsruimte (pijler 3)
JAARRUIMTE — FISCAAL GEFACILITEERD EXTRA PENSIOENSPAREN
Jaarruimte:
Maximaal aftrekbaar bedrag voor lijfrente/banksparen in pijler 3
Doel: aanvullen als pijler 2 onvoldoende is
Berekening 2026: 30% × (inkomen − franchise) − factor A × 10
Factor A = jaarlijkse pensioenopbouw in pijler 2
(ingevuld via pensioenfonds of salarissysteem op belastingaangifte)
Voorbeeld Ahmed:
Inkomen: € 36.000
Franchise: € 17.306
Factor A: € 3.365 × (1/7,5) = € 449 (vereenvoudigd, factor 7,5)
Jaarruimte = 30% × (€ 36.000 − € 17.306) − € 449 × 10
= 30% × € 18.694 − € 4.490
= € 5.608 − € 4.490 = € 1.118
Ahmed mag max. € 1.118 aftrekken als lijfrente-inleg in pijler 3
Reserveringsruimte:
Ongebruikte jaarruimte uit de afgelopen 10 jaar kan worden ingehaald
Maximum: € 8.065 per jaar (2026) + bedrag niet-gebruikte jaarruimte
Nuttig voor: iemand die jaren geen pensioen heeft opgebouwd (bijv. ZZP-er)Missie
STORY: Karin wil een volledig kostenoverzicht maken voor alle VGS-medewerkers: pensioengrondslag, premieverdeling en totale loonkosten per medewerker. Dit geeft de directeur een compleet beeld van de werkelijke personeelskosten inclusief sociale lasten.
Stap 1 — Pensioengrondslag per medewerker
PENSIOENGRONDSLAG OVERZICHT VGS 2026
Medewerker | Pen.gevend loon | Franchise | Pen.grondslag | Premie 18% | WG 2/3 | WN 1/3
-----------|-----------------|------------|---------------|------------|---------|--------
Ahmed | € 36.000 | € 17.306 | € 18.694 | € 3.365 | € 2.243 | € 1.122
Marloes | € 26.400 | € 17.306 | € 9.094 | € 1.637 | € 1.091 | € 546
Fatima | € 31.200 | € 17.306 | € 13.894 | € 2.501 | € 1.667 | € 834
Noor | € 28.800 | € 17.306 | € 11.494 | € 2.069 | € 1.379 | € 690
Bas | € 22.800 | € 17.306 | € 5.494 | € 989 | € 659 | € 330
Roos (DGA) | € 60.000 | € 17.306 | € 42.694 | € 7.685 | € 5.123 | € 2.562
TOTAAL VGS | | | | € 18.246 | € 12.162| € 6.084Stap 2 — Maak het Excel-sociaal-lastenmodel
EXCEL SOCIAAL LASTENMODEL VGS 2026
Per medewerker (één rij per medewerker):
Invoerkolommen:
A: Naam
B: Contracttype (vast/flex)
C: Bruto maandloon
D: Jaarsalaris (=C*12)
E: Jaarsalaris incl. vakantiegeld (=D*1,08)
SV-premies werkgever:
F: AWf (=ALS(B="vast"; E*2,64%; E*7,64%))
G: IAB Zvw (=E*6,51%)
H: Aof (=E*6,5%)
I: Whk (=E*0,8%)
J: Subtotaal SV WG (=SOM(F:I))
Pensioenpremie:
K: Pensioengevend loon (=D) ← excl. vakantiegeld per reglement
L: Franchise (=17306)
M: Grondslag (=MAX(K-L; 0))
N: Totale premie (=M*18%)
O: WG-deel pensioen (=N*2/3)
P: WN-deel pensioen (=N*1/3)
Totalen:
Q: Totale WG-lasten (=J+O)
R: Totale loonkosten (=E+Q)
S: Loonkostenmultiplier (=R/E als percentage)Stap 3 — Totaaloverzicht VGS loonkosten vs budgetplanning
LOONKOSTENTOTAAL VGS 2026
Jaarloon+vak.g. WG SV-prem. WG pensioen TOTAAL
Ahmed (vast) € 38.880 € 6.395 € 2.243 € 47.518
Marloes (vast deeltijd) € 28.512 € 4.690 € 1.091 € 34.293
Jurgen (flex/oproep) € 29.160 € 6.536 € 1.091* € 36.787
Fatima (vast) € 33.696 € 5.543 € 1.667 € 40.906
Noor (vast) € 31.104 € 5.119 € 1.379 € 37.602
Bas (flex bepaald) € 24.624 € 5.529 € 659 € 30.812
Roos (DGA, geen AWf/WIA) € 64.800 € 9.168 € 5.123 € 79.091
Thomas (stage) € 8.000 € 400* € 0 € 8.400
TOTAAL VGS: € 315.409
(*schattingen voor flex/stage)
Dit is het jaarbudget dat VGS moet reserveren voor personeelskosten.Stap 4 — Jaarruimtecheck voor medewerkers (pijler 3 advies)
JAARRUIMTECHECK MEDEWERKERS VGS (INDICATIEF)
Medewerker | Inkomen | Grondslag | Factor A (gsch.) | Jaarruimte
-----------|------------|------------|------------------|----------
Ahmed | € 36.000 | € 18.694 | € 449 | ± € 1.118
Marloes | € 26.400 | € 9.094 | € 218 | ± € 630
Noor | € 28.800 | € 11.494 | € 276 | ± € 769
Advies: medewerkers die pijler 3-sparen overwegen, kunnen jaarruimte
berekenen via belastingdienst.nl/jaarruimte-berekenen.
VGS kan als werkgever informeren over de mogelijkheden
(pensioenadviseur inschakelen voor individueel advies).Sla op als `VGS_sociale_lasten_pensioengrondslag_totaaloverzicht_2026.xlsx`.