WIA — IVA en WGA

Concepts

Van ziekte naar WIA: de drempel

Na twee jaar loondoorbetaling volgt de beoordeling voor de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Op niveau 4 moet je de toegangsdrempel nauwkeurig kennen, inclusief de uitsluitingsgronden en de verschillen tussen IVA en WGA op detailniveau.

TOEGANGSVOORWAARDEN WIA (ART. 4 WIA)

Voorwaarde 1: Wachttijd
  Minimaal 104 weken (2 jaar) onafgebroken ziek zijn
  Onderbrekingen van korter dan 4 weken tellen niet mee voor de wachttijd
  (de "samenhangende periode": na herstel van < 4 weken telt de oude
  ziekteperiode door)
  Onderbrekingen van 4 weken of meer: teller herstart

Voorwaarde 2: Arbeidsongeschiktheid ≥ 35%
  UWV berekent het arbeidsongeschiktheidspercentage:
  AO% = (maatmanloon − resterende verdiencapaciteit) / maatmanloon × 100%
  Maatmanloon: loon vóór ziekte (gebaseerd op polisadministratie)

Gevolg < 35% AO:
  Werknemer heeft geen WIA-recht
  Werkgever kan na 104 weken ontslaan via UWV (b-grond: langdurige AO)
  Werknemer is geacht te kunnen werken met zijn resterende capaciteit
  Let op: werkgever moet wel 26 weken herplaatsingsmogelijkheden hebben onderzocht!

Uitsluitingsgronden WIA:
  Opzettelijk veroorzaakte arbeidsongeschiktheid (zeldzaam maar bestaat)
  AO veroorzaakt door strafbare gedraging werkgever (bijzondere regels)
  Weigering passende arbeid (kan leiden tot maatregel, niet tot uitsluiting)

> EXAMTIP: De samenhangende periode is examrelevant: als een werknemer ziek is, herstelt voor minder dan 4 weken en daarna opnieuw ziek wordt (aan dezelfde oorzaak), telt de eerste ziekteperiode door. De teller herstart pas bij 4 weken of meer herstel.

IVA: Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten

IVA — CRITERIA EN UITKERING

Wie heeft recht op IVA?
  AO-percentage: ≥ 80%
  EN duurzaam: geringe kans op herstel (medisch oordeel UWV)
  Beide criteria moeten gelden!

Beoordeling duurzaamheid:
  Verzekeringsarts UWV beoordeelt de medische prognose
  Duurzaam: de situatie zal naar verwachting niet meer verbeteren
  Niet duurzaam (maar >80%): WGA (tijdelijk volledig AO)

Hoogte IVA-uitkering:
  75% van het (gemaximeerde) dagloon
  Dit is hoger dan de WGA-uitkering — bewust: geen werkverplichting
  Duur: voor onbepaalde tijd, zolang iemand duurzaam volledig AO is
  Herbeoordelingen: UWV kan herkeuren (als toestand verandert)

Uitkering nooit meer werken:
  IVA-gerechtigde heeft GEEN re-integratieverplichting
  UWV biedt wél re-integratieondersteuning als iemand zelf wil werken
  Als er bij herbeoordeling herstel wordt vastgesteld: IVA stopt → WGA

Voorbeeld:
  Fatima's AO-percentage: 42% → WGA (niet IVA)
  Fictief scenario: 85% AO + duurzaam → IVA
  Uitkering IVA (dagloon € 129,10): 75% × € 129,10 = € 96,83/dag
  Per maand: € 96,83 × 21,75 = € 2.106 bruto

WGA: Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten

De WGA is de meest complexe WIA-variant. Op niveau 4 moet je de drie vormen kennen.

WGA — WIE EN WANNEER?

Wie valt onder WGA?
  Categorie A: AO% tussen 35% en 80% (gedeeltelijk AO)
  Categorie B: AO% ≥ 80% maar NIET duurzaam (tijdelijk volledig AO)
  In beide gevallen: WGA

WGA-LOONAANVULLING (WAL):
  Werknemer werkt met de resterende verdiencapaciteit (doet passend werk)
  EN verdient ≥ 50% van zijn resterende verdiencapaciteit

  Hoogte WGA-LAA:
  (Maatmanloon − werkelijk inkomen) × AO% × 70%
  Werknemer vult zijn inkomen aan tot ca. 70% van het maatmanloon

WGA-LOONAANVULLING BIJ ONVOLDOENDE BENUTTING:
  Werknemer werkt NIET of verdient < 50% van resterende verdiencapaciteit
  Hoogte: AO% × 70% × dagloon
  Wordt verrekend als hij/zij toch gaat werken

WGA-VERVOLGUITKERING (WVU):
  Na de WGA-loongerelateerde fase (duur afhankelijk arbeidsverleden)
  Hoogte: AO% × 70% × minimumloon (niet meer het maatmanloon!)
  Dit is een significante daling!

DUUR WGA-LOONGERELATEERDE FASE:
  Afhankelijk van arbeidsverleden (vergelijkbaar met WW-duur):
  Pre-1998 arbeidsverleden telt ×0,5 mee
  Post-1998: elk jaar ×1
  Maximum: 38 maanden loongerelateerde WGA
  Minimum: 3 maanden (wekeneis voldaan)

> EXAMTIP: Het WGA-hiaat is een veelgesteld examenpunt: na de loongerelateerde WGA-fase daalt de uitkering naar de WGA-vervolguitkering, gebaseerd op het minimumloon in plaats van het maatmanloon. Werknemers met een hoger dan gemiddeld loon krijgen daarmee veel minder. Dit hiaat kan worden gedicht via een aanvullende verzekering.

WGA-hiaat

WGA-HIAAT — UITGELEGD

Situatie:
  Werknemer (maatmanloon € 3.000/mnd) heeft AO% van 55%.
  Na de WGA-loongerelateerde fase (stel 15 maanden):

  WGA-loongerelateerde fase:
  55% × 70% × dagloon
  Dagloon: € 3.000 × 12 × 1,08 / 261 = € 149,54
  Uitkering: 55% × 70% × € 149,54 = € 57,51/dag = ± € 1.251/mnd

  WGA-vervolguitkering:
  55% × 70% × minimumloon (2026 ca. € 2.069/mnd netto)
  Bruto minimumloon dag: ca. € 13,68/dag (2026 bruto dagloon)
  55% × 70% × dagwaarde minimumloon
  → Drastische daling vergeleken met loongerelateerde fase!

Gevolg:
  Medewerker kan dit hiaat NIET zelf opvullen via overheid
  Enige oplossing: aanvullende WGA-hiaatsverzekering (via werkgever of privé)

VGS-advies:
  Karin adviseert de directeur om een collectieve WGA-hiaatsverzekering
  te sluiten voor alle medewerkers: premie ca. € 10-15/mnd per medewerker
  Totale kosten VGS: ca. € 80-120/mnd voor alle medewerkers

WGA-eigenrisicodragerschap

WGA-EIGENRISICODRAGERSCHAP — VERDIEPING NIVEAU 4

Werkgever als eigenrisicodrager WGA:
  Betaalt zelf de WGA-uitkering aan ex-werknemers
  In ruil: geen (of verlaagde) gedifferentieerde Whk-premie
  Werkgever is ZELF verantwoordelijk voor re-integratie
  Duur: werkgever is verantwoordelijk voor de WGA-uitkering van de
  ex-werknemer gedurende 10 jaar na begin WGA!

  Dit is een aanzienlijk risico: als een 40-jarige werknemer WGA ontvangt,
  is VGS tot zijn 50e verantwoordelijk voor de WGA-uitkering.
  Doorgaans: werkgever sluit een private stop-loss verzekering

Voordeel eigenrisicodrager:
  Meer grip op re-integratie (werkgever behoudt verantwoordelijkheid)
  Voordelig als het bedrijf weinig langdurige AO heeft

Nadeel voor VGS (klein bedrijf):
  Risico te groot: 10 jaar verantwoordelijkheid per WGA-geval
  VGS met 8 medewerkers kan niet dit risico dragen
  Aanbeveling: VGS blijft bij UWV-verzekering

Vergelijkingstabel IVA vs WGA

VERGELIJKING IVA VS WGA

Criterium            | IVA                      | WGA
---------------------|--------------------------|--------------------------------
AO-percentage        | ≥ 80%                    | 35-80% of tijdelijk volledig
Duurzaamheid         | Ja (duurzaam)            | Nee (of niet duurzaam bij >80%)
Uitkering            | 75% dagloon              | Loongerelateerd → vervolguitk.
Re-integratieplicht  | Nee (geen)               | Ja (actieve plicht)
Duur                 | Onbepaald (zolang duurzaam)| Afhankelijk arbeidsverleden
Herbeoordeling       | Periodiek mogelijk       | Regulier + bij herstel
WG-premieeffect      | Minder (duurzaam = stopt)| Loopt 10 jaar door (ERD of Whk)
Combineerbaar met werk| Mag werken (met behoud)  | Mag en moet werken

Missie

STORY: Karin wil een WIA-beoordelingstool bouwen voor VGS. Als een medewerker aan het einde van de loondoorbetalingsperiode zit, berekent de tool het AO-percentage, bepaalt de WIA-variant (IVA of WGA) en berekent de verwachte uitkering.

Stap 1 — WIA-beoordeling Fatima

WIA-BEOORDELING FATIMA (EINDE 104 WEKEN)

Gegevens:
  Maatmanloon (loon vóór ziekte): € 2.600/mnd
  Resterende verdiencapaciteit (UWV-schatting): € 1.500/mnd
  Duurzaam? Nee — er is kans op herstel

Berekening AO%:
  AO% = (2.600 − 1.500) / 2.600 × 100% = 42,3%

Uitkomst:
  AO% 42,3% → ligt tussen 35% en 80%: WGA
  Niet duurzaam → bevestigt WGA (geen IVA)

WGA-uitkering loongerelateerde fase (indicatief):
  Dagloon Fatima: € 2.600 × 12 × 1,08 / 261 = € 129,10
  WGA-loongerelateerd (stel: Fatima werkt niet):
  42,3% × 70% × € 129,10 = € 38,20/dag = € 831/mnd
  (plus inkomen uit werk als ze dat heeft)

Stap 2 — Maak de Excel-WIA-beoordelingstool

EXCEL WIA-BEOORDELINGSTOOL

Invoervelden:
  Cel B3: Naam medewerker
  Cel B4: Maatmanloon per maand
  Cel B5: Resterende verdiencapaciteit per maand (UWV-schatting)
  Cel B6: Duurzaam AO? (JA/NEE)

Berekeningen:
  Cel B9:  AO% = (B4−B5)/B4*100
  Cel B10: WIA-variant:
    =ALS(B9<35; "Geen WIA (AO < 35%)";
     ALS(EN(B9>=80; B6="JA"); "IVA";
     ALS(B9>=35; "WGA"; "Controleer invoer")))

  Cel B12: Dagloon = B4*12*1,08/261
  Cel B13: IVA-uitkering (als IVA): =B12*75%
  Cel B14: WGA-uitkering per dag (bij niet werken): =B9/100*70%*B12
  Cel B15: IVA per maand = B13*21,75
  Cel B16: WGA per maand = B14*21,75

Cel B18: WGA-hiaat waarschuwing:
  =ALS(B10="WGA"; "LET OP: WGA-hiaat na loongerelateerde fase!"; "")

Stap 3 — Vergelijking IVA vs WGA voor twee VGS-scenario's

SCENARIO-VERGELIJKING VGS MEDEWERKERS

                    | Scenario A (IVA) | Scenario B (WGA)
--------------------|------------------|------------------
Medewerker          | Fictief, € 3.000 | Fatima, € 2.600
AO%                 | 85%              | 42%
Duurzaam            | JA               | NEE
WIA-variant         | IVA              | WGA
Uitkering/dag       | 75% × € 149,54   | 42% × 70% × € 129,10
                    | = € 112,16       | = € 37,90
Per maand           | € 2.440          | €  824
Na loongerelateerd  | Ongewijzigd      | Daling naar vervolguitk.
                    | (IVA blijft 75%) | (gebaseerd op minimumloon)
WG-aansprakelijkheid| Geen ERD impact  | 10 jr als ERD / Whk premie

Stap 4 — WGA-hiaatadvies voor VGS

WGA-HIAAT VERZEKERING — ANALYSE VGS

Probleem:
  Na de loongerelateerde WGA-fase ontvangt een medewerker de vervolguitkering
  op minimumloon-basis. Voor medewerkers met bovengemiddeld salaris is dit
  een substantiële daling.

Fatima's hiaat (na 15 maanden loongerelateerde WGA, stel):
  Loongerelateerd: € 831/mnd
  Vervolguitkering (42% × 70% × minimumloon-niveau): ca. € 500/mnd
  Hiaat: € 331/mnd

Collectieve WGA-hiaatsverzekering VGS:
  Premie: ca. € 10-15 per medewerker per maand
  VGS 7 verzekerbare medewerkers: € 70-105/mnd
  Dekt: het hiaat tussen loongerelateerde WGA en vervolguitkering

Aanbeveling Karin:
  Voor medewerkers boven minimumloon (iedereen bij VGS): collectieve
  WGA-hiaatsverzekering afsluiten. Kosten verantwoord vs risico.
  Medewerkers informeren over de regeling in de arbeidsovereenkomst.

Sla op als `VGS_WIA_beoordeling_IVA_WGA_2026.xlsx`.