Afschrijvingsmethoden MVA

Module 2 — Kostprijs en resultaat

Lineair afschrijven en degressief afschrijven op materiële vaste activa

Concepts

Wat is afschrijving?

**Materiële vaste activa (MVA)** zijn bedrijfsmiddelen die meerdere jaren meegaan: machines, voertuigen, computers, inventaris. Door gebruik en veroudering daalt hun waarde. Dit waardevermindering wordt **afschrijving** genoemd.

Afschrijving is een kostenpost in de boekhouding, ook al gaat er geen geld uit.

| Begrip | Omschrijving |
|--------|-------------|
| Aanschafprijs | Prijs bij aankoop (inclusief bijkomende kosten) |
| Restwaarde | Geschatte waarde aan het einde van de levensduur |
| Afschrijvingsbasis | Aanschafprijs - Restwaarde |
| Boekwaarde | Aanschafprijs - Totale afschrijving tot nu toe |
| Looptijd | Verwachte gebruiksduur in jaren |

Methode 1: Vast percentage van de aanschafprijs (lineair)

Bij de **lineaire methode** is de jaarlijkse afschrijving elk jaar gelijk.

Jaarlijkse afschrijving = (Aanschafprijs - Restwaarde) / Looptijd in jaren

Of via het afschrijvingspercentage:
Afschrijvingspercentage = 100% / Looptijd

Jaarlijkse afschrijving = Afschrijvingsbasis × afschrijvingspercentage

**Voorbeeld:** Van Ginkel koopt een bezorgbus voor €48.000. Restwaarde na 6 jaar = €6.000.

Afschrijvingsbasis      = €48.000 - €6.000 = €42.000
Jaarlijkse afschrijving = €42.000 / 6 = €7.000

Afschrijvingspercentage = 100% / 6 = 16,67%
Jaarlijkse afschrijving = €42.000 × 16,67% = €7.000  ✓

Methode 2: Vast percentage van de boekwaarde (degressief)

Bij de **degressieve methode** (vast % boekwaarde) wordt elk jaar hetzelfde percentage berekend over de **resterende boekwaarde**. De afschrijving is in het begin hoger en neemt elk jaar af.

Jaarlijkse afschrijving = Boekwaarde begin jaar × afschrijvingspercentage

Boekwaarde einde jaar   = Boekwaarde begin jaar - Afschrijving

> Let op: bij degressieve afschrijving daalt de boekwaarde nooit tot €0 via de formule. In de praktijk stop je met afschrijven als de boekwaarde de restwaarde bereikt.

**Voorbeeld:** Van Ginkel koopt servers voor €60.000. Afschrijving: 30% per jaar van de boekwaarde.

Jaar 1:
  Boekwaarde begin = €60.000
  Afschrijving     = €60.000 × 0,30 = €18.000
  Boekwaarde einde = €60.000 - €18.000 = €42.000

Jaar 2:
  Boekwaarde begin = €42.000
  Afschrijving     = €42.000 × 0,30 = €12.600
  Boekwaarde einde = €42.000 - €12.600 = €29.400

Jaar 3:
  Boekwaarde begin = €29.400
  Afschrijving     = €29.400 × 0,30 = €8.820
  Boekwaarde einde = €29.400 - €8.820 = €20.580

Vergelijking methoden

| Kenmerk | Lineair (vast % aanschafprijs) | Degressief (vast % boekwaarde) |
|---------|-------------------------------|-------------------------------|
| Afschrijving per jaar | Gelijk | Daalt elk jaar |
| Boekwaarde verloop | Daalt lineair | Daalt snel in begin |
| Geschikt voor | Activa die gelijkmatig slijten | Activa die snel in waarde dalen |
| Voorbeeld | Magazijnstelling, vloer | Computers, auto's |

> EXAMTIP: "Vast percentage van de aanschafprijs" = lineaire methode (elk jaar zelfde bedrag). "Vast percentage van de boekwaarde" = degressieve methode (elk jaar zelfde percentage, maar ander bedrag). Verwar de twee niet!

Missie

STORY: Van Ginkel Solutions BV heeft twee activa aangeschaft. Karin vraagt jou voor beide het afschrijvingsschema op te stellen: de ene met de lineaire methode, de andere degressief.

Stap 1 — Lineaire afschrijving: bedrijfsauto

Aanschafprijs   = €30.000
Restwaarde      = €6.000
Looptijd        = 4 jaar
Methode         = Lineair (vast % aanschafprijs)

Afschrijvingsbasis = €30.000 - €6.000 = €24.000
Jaarlijkse afschr. = €24.000 / 4 = €6.000

Schema bedrijfsauto:
  Jaar 1: BW begin €30.000 | Afschr. €6.000 | BW einde €24.000
  Jaar 2: BW begin €24.000 | Afschr. €6.000 | BW einde €18.000
  Jaar 3: BW begin €18.000 | Afschr. €6.000 | BW einde €12.000
  Jaar 4: BW begin €12.000 | Afschr. €6.000 | BW einde  €6.000 ✓

Stap 2 — Degressieve afschrijving: serverrack

Aanschafprijs   = €20.000
Afschr.pct.     = 35% per jaar van de boekwaarde
Methode         = Degressief (vast % boekwaarde)

Schema serverrack:
  Jaar 1: BW begin €20.000 | Afschr. €7.000  | BW einde €13.000
  Jaar 2: BW begin €13.000 | Afschr. €4.550  | BW einde €8.450
  Jaar 3: BW begin €8.450  | Afschr. €2.957,50 | BW einde €5.492,50
  Jaar 4: BW begin €5.492,50 | Afschr. €1.922,38 | BW einde €3.570,12

Stap 3 — Vergelijking

Cumulatieve afschrijving na 4 jaar:
  Bedrijfsauto (lineair)   : 4 × €6.000 = €24.000 (restwaarde €6.000)
  Serverrack (degressief)  : €7.000 + €4.550 + €2.957,50 + €1.922,38
                           = €16.429,88 (restwaarde nog niet bereikt)

Karin merkt op: de server verliest in jaar 1 meteen veel waarde door de degressieve methode — dat past beter bij IT-apparatuur, die snel technisch veroudert.