Break-even analyse

Concepts

Break-evengrafiek

De break-evengrafiek toont het verband tussen kosten, opbrengsten en bezetting.

graph LR
  A[X-as: Afzet in eenheden] --> B[Y-as: Bedragen in €]
  C[Vaste kosten: horizontale lijn] --> D[Break-evenpunt]
  E[Totale kosten: stijgende lijn vanaf VK] --> D
  F[Omzet: stijgende lijn door oorsprong] --> D

Vaste kostenslijn | Horizontale lijn: gelijk voor elke hoeveelheid.
Totale kostenlijn | Begint bij de vaste kosten (y-as) en stijgt met variabele kosten per eenheid.
Omzetlijn | Begint bij nul en stijgt met de verkoopprijs per eenheid.
Break-evenpunt | Snijpunt van omzetlijn en totale kostenlijn: geen winst, geen verlies.

Dekkingsbijdrage

Dekkingsbijdrage per eenheid = Verkoopprijs per eenheid - Variabele kosten per eenheid

Dekkingsbijdragepercentage = (Dekkingsbijdrage per eenheid / Verkoopprijs) × 100%

> EXAMTIP: De dekkingsbijdrage is het bedrag dat elke verkochte eenheid bijdraagt aan de dekking van de vaste kosten. Pas als alle vaste kosten gedekt zijn, is er winst.

Break-evenafzet en break-evenomzet

Break-evenafzet = Vaste kosten / Dekkingsbijdrage per eenheid

Break-evenomzet = Vaste kosten / Dekkingsbijdragepercentage

Veiligheidsmarges

Veiligheidsmarge (in eenheden) = Werkelijke/verwachte afzet - Break-evenafzet

Veiligheidsmarge (%) = Veiligheidsmarge / Verwachte afzet × 100%

Voorbeeldberekening break-even

Van Ginkel Solutions BV — laptopverkoop:

Verkoopprijs per laptop:                €  1.650,00
Variabele kosten per laptop:            €  1.231,00
                                        ----------
Dekkingsbijdrage per laptop:            €    419,00

Dekkingsbijdragepercentage:
€ 419 / € 1.650 × 100% = 25,39%

Vaste kosten per maand:                 €  24.800,00

Break-evenafzet:
€ 24.800 / € 419 = 59,19 → 60 laptops/maand

Break-evenomzet:
€ 24.800 / 0,2539 = € 97.676,24 per maand

Verwachte afzet: 80 laptops/maand

Veiligheidsmarge:
80 - 60 = 20 laptops (25% van 80)

Winst berekenen

Winst = (Werkelijke afzet - Break-evenafzet) × Dekkingsbijdrage per eenheid
     = Totale dekkingsbijdrage - Vaste kosten

---

Missie

STORY: Van Ginkel Solutions BV overweegt een nieuwe productlijn: smart office-pakketten (router + NAS + switch). Karin wil weten bij welke afzet het product winstgevend wordt.

Stap 1 — Dekkingsbijdrage berekenen

Gegevens smart office-pakket:

• Verkoopprijs: € 2.850 per pakket
• Variabele kosten per pakket:

- Inkoop componenten: € 1.680 - Directe arbeidskosten (2,5u × € 62): € 155 - Variabele overige kosten: € 85

Totale variabele kosten per pakket:
€ 1.680 + € 155 + € 85 =               €  1.920

Dekkingsbijdrage per pakket:
€ 2.850 - € 1.920 =                    €    930

Dekkingsbijdragepercentage:
€ 930 / € 2.850 × 100% = 32,63%

Stap 2 — Break-evenberekening

Vaste kosten voor deze productlijn: € 18.600/maand

Break-evenafzet:
€ 18.600 / € 930 = 20 pakketten/maand

Break-evenomzet:
€ 18.600 / 0,3263 = € 57.001,84/maand
(of: 20 × € 2.850 = € 57.000)

Stap 3 — Winstberekening bij verwachte afzet

Van Ginkel verwacht 35 pakketten per maand te verkopen.

Totale dekkingsbijdrage:
35 × € 930 =                            €  32.550

- Vaste kosten:                         -€  18.600
                                        ---------
Winst:                                  €  13.950

Alternatief:
(35 - 20) × € 930 = 15 × € 930 =       €  13.950 ✓

Stap 4 — Veiligheidsmarge

Veiligheidsmarge (eenheden):
35 - 20 = 15 pakketten

Veiligheidsmarge (%):
15 / 35 × 100% = 42,86%

Van Ginkel heeft een ruime marge: de afzet mag met 43%
dalen voor er verlies ontstaat.