Vermogensvergelijking

Concepts

Vermogensvergelijking — principe

De vermogensvergelijking bepaalt de winst (of het verlies) van een onderneming door het eigen vermogen aan het begin en het einde van een periode te vergelijken.

Winst = Eindvermogen - Beginvermogen + Onttrekkingen - Stortingen

Of herschreven:
Eindvermogen = Beginvermogen + Winst - Onttrekkingen + Stortingen

Beginvermogen | Eigen vermogen aan het begin van de periode (= activa - vreemd vermogen).
Eindvermogen | Eigen vermogen aan het einde van de periode.
Onttrekkingen | Bedragen die de eigenaar uit de onderneming trekt voor privégebruik (verhogen de winst in de berekening: vermogen daalt door privé-onttrekking, niet door slechte resultaten).
Stortingen | Extra kapitaal dat de eigenaar in de onderneming steekt (verlagen de berekende winst: vermogen stijgt door storting, niet door winstgevendheid).

> EXAMTIP: Onttrekkingen worden bij de eindvermogensdaling OPGETELD (ze verklaren waarom het vermogen daalde zonder dat er verlies was). Stortingen worden AFGETROKKEN (ze verklaren waarom het vermogen steeg zonder dat er winst was).

Vermogensvergelijking voor eenmanszaak

De vermogensvergelijking wordt vooral gebruikt bij **eenmanszaken** en **personenvennootschappen** (VOF), waar privé en zakelijk soms vermengd worden.

Formule:
Winst = EV_einde - EV_begin + Onttrekkingen - Stortingen

Waarbij:
EV = Eigen Vermogen = Activa - Vreemd Vermogen

Voorbeeldberekening vermogensvergelijking

Van Ginkel — eenmanszaak situatie (hypothetisch):

Balans begin jaar:
  Activa:             € 285.000
  Vreemd vermogen:    -€ 120.000
  Eigen vermogen begin: € 165.000

Balans einde jaar:
  Activa:             € 320.000
  Vreemd vermogen:    -€ 105.000
  Eigen vermogen einde: € 215.000

Onttrekkingen (privé-opnames):  € 42.000
Stortingen (extra inbreng):      €  8.000

Winst:
= € 215.000 - € 165.000 + € 42.000 - € 8.000
= € 50.000 + € 42.000 - € 8.000
= € 84.000

**Controle:**

Begin EV:                               € 165.000
+ Winst:                                +€  84.000
- Onttrekkingen:                        -€  42.000
+ Stortingen:                           +€   8.000
                                        ---------
Einde EV:                               € 215.000 ✓

Terugrekenen met de vermogensvergelijking

Soms is de winst gegeven en moet je eindvermogen, beginvermogen
of onttrekkingen terugrekenen.

Eindvermogen = Beginvermogen + Winst - Onttrekkingen + Stortingen
Beginvermogen = Eindvermogen - Winst + Onttrekkingen - Stortingen
Onttrekkingen = Eindvermogen - Beginvermogen - Winst + Stortingen

---

Missie

STORY: Alex van Ginkel overweegt zijn IT-groothandel om te zetten van een eenmanszaak naar een BV. Om te beslissen wil Karin eerst de winst van de afgelopen twee jaar via de vermogensvergelijking berekenen en vergelijken.

Stap 1 — Balansgegevens eenmanszaak

**Jaar 1:**

| Post | Begin jaar | Einde jaar | |---|---|---| | Vaste activa | € 185.000 | € 164.000 | | Vlottende activa | € 248.000 | € 291.000 | | Vreemd vermogen lang | € 120.000 | € 105.000 | | Vreemd vermogen kort | € 86.000 | € 94.000 |

Onttrekkingen jaar 1: € 54.000 Stortingen jaar 1: € 0

Stap 2 — Eigen vermogen berekenen

Eigen vermogen begin jaar 1:
Activa: € 185.000 + € 248.000 = € 433.000
Vreemd vermogen: € 120.000 + € 86.000 = € 206.000
EV begin: € 433.000 - € 206.000 = € 227.000

Eigen vermogen einde jaar 1:
Activa: € 164.000 + € 291.000 = € 455.000
Vreemd vermogen: € 105.000 + € 94.000 = € 199.000
EV einde: € 455.000 - € 199.000 = € 256.000

Stap 3 — Winst jaar 1

Winst jaar 1:
= € 256.000 - € 227.000 + € 54.000 - € 0
= € 29.000 + € 54.000
= € 83.000

Stap 4 — Jaar 2 analyse

**Jaar 2 gegevens:**

• EV begin: € 256.000 (= EV einde jaar 1)
• EV einde: € 298.000
• Onttrekkingen: € 60.000
• Stortingen: € 15.000 (extra kapitaalinbreng voor magazijninrichting)

Winst jaar 2:
= € 298.000 - € 256.000 + € 60.000 - € 15.000
= € 42.000 + € 60.000 - € 15.000
= € 87.000

Stap 5 — Vergelijking en conclusie

Winst jaar 1:   € 83.000
Winst jaar 2:   € 87.000
Stijging:       €  4.000 (+4,8%)

Beide jaren winstgevend. De groei in jaar 2 is mede
mogelijk dankzij de extra storting van € 15.000 voor
de magazijninrichting, wat de capaciteit verhoogde.

Bij omzetting naar BV zou over de winst VPB betaald worden:
Jaar 2 winst: € 87.000
VPB (19%):   -€ 16.530
Netto winst:  € 70.470

Als eenmanszaak wordt dit als inkomen belast (IB),
als BV via VPB (lager tarief bij hogere winsten).